Mars’ın milyonlarca yıllık gizemi, Afrika’da bulunan taşla aydınlanıyor

Mars’ın jeolojik geçmişini inceleyen bilim insanları, gezegenin tarihine dair uzun süredir eksik olan çok kritik bir tabloyu tamamlamayı başardı. Gezegenin evriminde 600 milyon yıl ile 2,4 milyar yıl öncesini kapsayan devasa bir zaman dilimi, bugüne kadar incelenen uzay kayalarının yetersizliği sebebiyle tam olarak anlaşılamıyordu. 2019 yılında Cezayir’de bulunan ve Northwest Africa (NWA) 13441 adı verilen 1,27 milyar yıllık bir Mars göktaşı ise bu büyük boşluğu kapatarak araştırmacılara yepyeni bir pencere açtı.

Geochimica et Cosmochimica Acta dergisinde detayları paylaşılan çalışma, uzay kayasının içerdiği sıra dışı bileşimi ortaya koydu. İncelenen dönemden günümüze ulaşan meteoritlerin büyük bölümü magmatik özellik taşımayan nadir türlerden oluşurken, NWA 13441 hem magmatik bir kayaç yapısına sahip hem de bünyesinde neodimyum izotopları taşıyor. Genellikle Güneş Sistemi’nin 4,56 milyar yıl önceki ilk oluşum evresindeki erimemiş kondrit kayaçlarında görülen bu izotoplar, magmatik yapıyla birleştiğinde Mars’ın iç yapısı hakkında benzersiz detaylar verdi.

Araştırmanın yazarlarından Prof. Ethan Baxter, elde edilen verilerin Mars’ın derin katmanlarının ilk oluşum zamanlarından bu yana neredeyse hiç bozulmadığını kanıtladığını belirtti. Dünya’nın aksine gezegende plaka tektoniğinin bulunmaması, bu ilkel yapının milyarlarca yıl boyunca korunmasında anahtar rol oynadı. Bilim dünyası, bu göktaşının Mars üzerinde daha önce hiç örneklenmemiş bambaşka bir bölgeden koptuğunu ve gezegenin volkanik geçmişine dair bilinen sınırları tamamen genişleteceğini öngörüyor.