Modanın matematiksel şifresi çözüldü: Gelecekte ne giyeceğinizi bugünden bilin

Moda dünyasında nesiller arasında ilginç bir devir teslim döngüsü yaşanıyor. Bir dönemin kabusu olarak görülen düşük bel pantolonlar, bebek tişörtleri ve devasa kemerlerin bugün yeniden sokakları ele geçirmesi, aslında matematiksel bir döngünün parçası olabilir.

Northwestern Üniversitesi’nden matematikçilerin yürüttüğü yeni bir araştırma, moda akımlarının neden sürekli kendini tekrarladığını bilimsel verilerle ortaya koydu. Uzmanlar, 1869 yılından günümüze kadar kadın giyimine ait yaklaşık 37 bin görseli inceledi ve stil tercihlerinin yaklaşık 20 yıllık periyotlarla yeniden doğduğunu saptadı.

Araştırmanın ortak yazarlarından Profesör Daniela Abras, bu durumu geçmişten farklı olma çabasının yarattığı bir sarkaç etkisine benzetiyor. Sistem, doğası gereği bir uçtan diğerine salınım yapma eğilimi gösteriyor. Veriler incelendiğinde, popülerleşen bir tarzın zamanla gözden düştüğü, ancak yaklaşık yirmi yıl sonra yeni bir nesil tarafından taze bir solukla tekrar kucaklandığı görülüyor. Bu tablo, moda gurularının yıllardır dile getirdiği “20 yıl kuralı“nın sadece bir şehir efsanesi olmadığını, köklerini matematiksel bir düzene dayandırdığını kanıtladı.

Geçmişin izinde geleceği tahmin etmek

Tarihsel sürece bakıldığında bu döngünün izlerini sürmek oldukça kolay. Örneğin, 1985 yılında fırtınalar estiren yüksek bel pantolonlar ve tozluklar, tam yirmi yıl sonra, yani 2005’te yeniden moda dünyasının zirvesine yerleşti. Benzer şekilde 1990’ların vazgeçilmezi olan boyunluklar ve kaba botlar, 2010 yılında tekrar vitrinleri süsledi. Araştırmacılar, elbise boyu gibi temel moda unsurlarını ölçmek için özel dijital araçlar kullanarak bu çarpıcı kalıbı belgeledi. 1920’lerin kısa “flapper” elbiselerinin yerini 1950’lerin muhafazakar kesimlerine bırakması ve ardından 1960’ların sonunda mini eteklerin geri dönmesi, bu ritmin en net örneklerinden biri.

Ancak araştırma, 1980’lerden itibaren bu net döngünün biraz parçalanmaya başladığına da işaret ediyor. Eskiden sadece “uzun” veya “kısa” gibi keskin seçenekler varken, günümüzde midi boylar, yerlere kadar uzanan elbiseler ve mikro mini etekler gibi çok daha fazla seçenek bulunuyor. Bu durum, bireylerin artık tek bir kalıba uymak yerine daha geniş bir havuzdan kendi tarzlarını oluşturmasına imkan tanıyor. Yine de ana akımların geri dönüş takvimi hala şaşırtıcı bir değişim içerisinde.

Peki, bu matematiksel hesaplamalar gelecekle ilgili bize neler söylüyor? Eğer 20 yıllık döngü şaşmazsa, 2030’lu yıllarda “jeggings” modellerinin, deri ceketlerin ve belden fırfırlı üstlerin yeniden her yerde karşımıza çıkması pek şaşırtıcı olmaz. 2040 yılına geldiğimizde ise kabarık kolların ve eşofman takımlarının dünyayı kasıp kavurduğu bir döneme hazırlıklı olmamız gerekiyor.