Neden Bazen Bir Objeye Baktığımızda İstemsizce de Olsa Yüz Görürüz?

Mars’taki ünlü “yüz” ya da muslukta gördüğümüz sincap yüzü… Nesnelerde yüzler görmemiz sizce tesadüf mü? Bilim insanları, bu enteresan fenomenin nedenini araştırmış.

Bu fenomene “yüz pareidolisi” deniyor ve beynimiz, objeleri gerçek yüzleri işlemekte epey başarılı.

Beynimiz neden yüz görmekte bu kadar iyi?

University of Sydney’den bilim insanları, objelerde yüzler görmenin gerisinde yatan sebebi araştırdı. Beynimiz, günlük hayatta karşılaştığımız yüzleri süratlice tanımak zorunda olduğundan, benzer bir mekanizmayı objeler için de kullanıyor.

Çalışmanın baş yazarı Dr. David Alais, bu durumu şu şekilde açıklıyor: “Biz çok gelişmiş sosyal bir çeşidiz ve yüz tanıma bizim için çok önemli. Bir kişinin aileden mi, arkadaş mı yoksa düşman mı olduğunu anlamak, niyetlerini ve hislerini çözmek için yüzleri süratlice algılamamız gerekiyor.”

Beynimiz, iki gözün üstünde bir burun ve onun altında bir ağız gördüğünde bir yüz algıladığını düşünür.

Dr. Alais’e göre durumun sebebi, beynimizin kullandığı bir tıp şablon eşleştirme sürecidir. Bu nedenle yüz gibi bir şey gördüğümüzde, beynimiz bunu yüz olarak algılar ve hatta yüzlerde duygusal sözleri bile tanır.

Bu durum, beynimizin evrimsel olarak yüz tanımaya nasıl ahenk sağladığının bir göstergesi. University of Sydney ekibi, fenomeni test etmek için çeşitli deneyler yaptı. Deneklere, gerçek yüzler ve yüz pareidolisi imgeleri gösterildi.

Denekler, bu yüzleri memnunluk ya da öfke aynıi duygusal sözler açısından değerlendirdi.

Sonuçlar, deneklerin yüz pareidolisi imgelerini de gerçek yüzler algıladığını gösterdi. Beynimiz; objelerdeki yüz gibi biçimleri, gerçek yüzlerle aynı mekanizmayı kullanarak işlemekteydi.

Çalışmanın sonuçları, objelerde yüzler görmemizin yalnızca bir çocuksu hayal gücü olmadığını ortaya koyuyor.

Dr. Alais, “Nesneler yüz gibi göründüğünde, beynimizin yüz algılama ağı tarafından hakikaten işlenirler. Bu da o yüzlerdeki tabirlerin, beynimizin yüz ifadesi sürece sistemi tarafından algılandığını gösterir.” diyor.

İşte bu yüzden bir bulutta ya da bir fincanda yüz gördüğümüzde, aslında beynimizin yüz tanıma sistemi devreye giriyor ve nesneleri gerçek yüzler aynıi algılıyoruz.