Norovirüs nedir, hastalık belirtileri nelerdir? Norovirüsten nasıl korunabilirsiniz?

Kendinizi kötü hissetmenize neden olan aşırı bulaşıcı norovirüs hadiseleri giderek artıyor. Pekigeçtiğimiz haftalarda ABD’de ve Birleşik Krallık’ta süratli bir vaka artışı yaşanan bu virüs hakkında ne biliyoruz?

Nonovirüs nedir?

Norovirüsler, zarfsız, tek sarmallı RNA virüsleri kümesidir. Norovirüsün, şimdi bilinen, 10 geniş gruba ayrılan 48 genotipi vardır, lakin hastalığa en sık neden olan GII.4 genotipidir.

Enfeksiyondan sonra bir miktar bağışıklık geliştirilse de, bu sizi diğer virüs cinslerinden korumayabilir ve bağışıklığın ne kadar sürdüğü de bilinmemektedir. Bu yüzden, bilhassa de bu virüsün dolanımda pek çok farklı çeşidi olduğundan ötürü anda birden fazla enfeksiyon geçirilmesi mümkündür. Ortalama olarak insanlar hayatları boyunca beş sefer bu hastalığa yakalanırlar.

Norovirüs için bir aşı bulunmuyor, lakin Dünya Sağlık Örgütü’nün 2016’da bunu yüksek bir öncelik olarak kabul etmesinden bu yana bununla ilgili araştırmalar devam ediyor. Ne yazık ki şimdilik, bir enfeksiyona yakalanırsanız, hastalığın geçmesini beklemekten diğer yapabileceğiniz pek bir şey yok.

Norovirüs akut gastroenterite neden olur

En yaygın semptomlar, şiddetli olabilen ishal ve kusmadır. Kimi insanlar ayrıyeten ateş ya da baş ağrısı benzeri diğer semptomlar da yaşayabilir. Norovirüs sıklıkla “mide gribi” olarak anılsa da, aslında bunun grip virüsüyle hiçbir ilgisi yoktur. Semptomlar olağanda maruziyetten 12-48 saat sonra başlar ve tipik olarak sırf bir ile üç gün arasında sürer.

Çoğu insan için norovirüsten kaynaklanan önemli bir komplikasyon riski yoktur. Ancak bilhassa çocuklarda ve yaşlılarda dehidratasyona dikkat etmek kıymetlidir. Hastalık seyrini sürdürürken bol ölçüde sıvı içmek değerlidir.

Norovirüs son derece bulaşıcıdır ve yalnızca birkaç viral parçacık hastalığa yakalanmak için kafidir. Enfekte olmuş biriyle yakın temasın yanı sıra, kontamine yüzeylerden ve yiyeceklerden de hastalığa yakalanabilirsiniz. Semptomlar sırasında ve sonraki ilk birkaç gün içinde en bulaşıcı durumdadır, fakat birtakım ispatlar güzelleştikten birkaç hafta sonra da virüsü yaymaya devam edebileceğinizi gösterir.

Norovirüsten nasıl korunulur?

Hastalığın yayılmasını önlemenin en iyi yolu iyi hijyen uygulamalarını takip etmektir. Ne yazık ki, COVID-19 salgını sırasında stoklanan alkollü el dezenfektanları bu virüse karşı pek işe yaramıyor, bu nedenle en iyi seçeneğiniz sabun ve su kullanmaktır. Artık alışmış olmanız gereken bir şekilde, ellerinizi düzgün bir şekilde ve sıklıkla yıkamalısınız.

Yüzeyler çamaşır suyu bazlı bir solüsyonla temizlenmelidir ve kapı kolları gibi daha az bariz olan yerlerin unutulmaması gerekir. Kirlenmiş olabilecek tüm giysiler ya da çarşaflar da 60°C’de yıkanmalıdır. Lakin bu noktada, çamaşır suyu gibi hususların aşırı ya da uygunsuz kullanımının çok önemli riskleri beraberinde getirebileceğini, titiz ve uygun bir şekilde kullanmanız gerektiğini hatırlatmak epeyce değerlidir.

Hastalığa yakalanırsanız, 48 saat boyunca semptom görmeyene kadar konutlarında kalmalısınız. Bu sınırlama çocuklar için de geçerlidir. Çocuklar, 48 saat boyunca semptom göstermeyene kadar okuldan ya da anaokulundan uzak tutulmalıdırlar. Ayrıyeten bu süre zarfında hastanelerdeki ya da bakım konutlarındaki insanları ziyaret etmemelisiniz. Norovirüs salgınları bu ortamlarda çok önemli bir meseledir. İyileşene kadar diğerleri için yemek hazırlamaktan da kaçınmalısınız.