OpenAI’dan biyolojiye özel yapay zekâ: GPT-Rosalind ne yapıyor?

OpenAI, biyolojiye özel yeni bir yapay zekâ modeli geliştirdiğini duyurdu. Modelin adı GPT-Rosalind. İsim, DNA çalışmalarında kritik rol oynayan Rosalind Franklin’dan geliyor. Bu model, diğer teknoloji şirketlerinin genel amaçlı bilim modellerinden farklı bir yol izliyor. Doğrudan biyolojiye odaklanıyor.

Biyolojide iki büyük soruna odaklanıyor

OpenAI’ye göre araştırmacılar iki temel sorunla boğuşuyor:

• Yıllardır biriken dev veri yığınları

• Çok dar alanlara bölünmüş uzmanlıklar

Genetik, protein biyokimyası ve diğer alanlar o kadar büyüdü ki, tek bir araştırmacının hepsini takip etmesi zorlaştı. Üstelik her alt alan kendi yöntemini ve dilini kullanıyor. Örneğin bir genetikçi, sinir sistemiyle ilgili bir konuya girdiğinde literatürü anlamakta zorlanabiliyor.

Nasıl çalışıyor?

OpenAI, bu modeli en sık kullanılan 50 biyoloji iş akışıyla eğitti. Aynı zamanda büyük biyoloji veri tabanlarına erişmeyi de öğrendi.

Model şunları yapabiliyor:

• Olası biyolojik yolları tahmin ediyor

• İlaç hedeflerini sıralıyor

• Gen ile gözlenen özellikler arasında bağlantı kuruyor

• Proteinlerin yapısı ve işlevi hakkında çıkarım yapıyor

Kısacası, veriyi okuyup yorumlayan bir sistem gibi çalışıyor.

Daha temkinli oacak şekilde ayarlandı

Şirket, modelin “her şeye evet deme” eğilimini azaltmak için özel ayar yaptığını söylüyor. Sistem artık daha şüpheci davranıyor. Yani kötü bir ilaç hedefini daha rahat “bu olmaz” diyerek eleyecek.

Ayrıca modelin karmaşık süreçleri adım adım çözebildiği ve uzman seviyesinde sonuçlar verdiği iddia ediliyor. Bu değerlendirme bazı test sonuçlarına dayanıyor.

Halüsinasyon sorunu hâlâ soru işareti

Büyük dil modellerinde sık görülen yanlış bilgi üretme sorunu burada da net değil. Model bazen doğru bağlantılar kurabilir, bazen de açık hatalar yapabilir.

Geçmiş örnekler şunu gösteriyor: Bu tür sistemler hem şaşırtıcı keşifler sunabiliyor hem de bariz hatalar yapabiliyor.

Erişim şimdilik sınırlı

OpenAI, modeli herkese açmıyor. Bunun nedeni kötüye kullanım riski. Örneğin bir virüsü daha bulaşıcı hale getirmek gibi zararlı senaryolar mümkün.

Şu an için:

• Sadece ABD’deki kurumlar başvuru yapabiliyor

• Kullanım sıkı şekilde kontrol ediliyor

Daha basit bir “Life Sciences Research Plugin” ise daha geniş kitleye açılacak.

Gerçek değeri henüz net değil

Piyasada bilim odaklı başka yapay zekâ modelleri de var. Ancak çoğu daha genel çalışıyor. GPT-Rosalind ise sadece biyolojiye odaklanıyor.

Bu yaklaşımın gerçekten fark yaratıp yaratmadığı henüz belli değil. Net sonuç için gerçek kullanım örneklerini görmek gerekiyor.