Paralel Cihan Nedir, Var Mıdır?

Kuantum, çoklu kainatlar teorisi, hipotez vei daha kaç kavramı duymamış yahut tam olarak bilmiyor olabilirsiniz. fakat paralel cihan dediğimiz zaman eminiz pek çok kişi heyecanlanacaktır. İsminden da anlaşılacağı üzere paralel cihan tıpkı bizim yaşadığımız kainata benziyor ancak bir o kadar da farklı. Bu fikrin sadece bilim kurgu kitaplarında, sinemalarında ve dizilerinde olduğunu zannediyorsanız yanılıyorsunuz.

Stephen Hawking gibi pek çok çok önemli bilim insanı çoklu kainatlar teorisi üzerinden paralel kainatların de var olduğunu düşünüyor. Açıklaması fizikle yapılıyor olsa bile ideoloji, kozmoloji, kuantum mekaniği farklı alan ve disiplinlerde de paralel kainatlar konusunda şeyi düşünenler var. Elbette bahis biraz karışıkbasit anlatımla gelin paralel cihan nedir, var mıdır, geçiş ne kadar mümkün gibi merak edilen ve heyecanlandıran sorulara yakından bakalım.

İlk olarak: çoklu cihanlar teorisi ve paralel cihan nedir?

Çoklu kainatlar teorisine göre birbirinden farklıfakat benzer tarafları de olan ve gözlemlenebilir cihanlar vardır, bu cihanlara paralel kainatlar yahut alternatif kainatlar denir. Gözlemleyebildiğimiz kainatın yaklaşık 93 milyon ışıklı genişliğinde olduğu düşünülüyor. Çoklu cihanlar teorisine göre bu yalnızca küçük bir kısım.

Yine bu teoriye göre sonlu yahut sonsuz pek çok farklı paralel cihan var. Paralel cihanlar zaman, mekan, madde, enerji, fizik kanunları ve diğer hususlar bakımından benzer olabilir yahut tamamen zıt olabilirler. Fizik başta olmak üzere ideoloji, kozmoloji, kuantum mekaniği pek çok alanda çalışan bireyler paralel cihanların varlığından bahsetmektedir.

Paralel cihan teorisi hakkındaki modeller:

Bugün bildiğimiz manada olmasa da çoklu cihan kavramını 1895 yılında ilk kullanan kişi Amerikalı felsefeci ve psikolog William James olmuştur. O günden sonra yapılan çalışmalarda çoklu kainatlar için alternatif kainatlar, kuantum cihanlar, geçişimli boyutlar, paralel boyutlar, paralel dünyalar, değişimli gerçeklikler, değişimli zaman tüneli, boyutsal düzlemler tabirler kullanılmıştır.

Modal realizm olarak anılan bir modele göre tüm paralel kainatlar eşit gerçeklik seviyesinde varlardır. İlk defa 1970’li yıllarda ortaya atılan bu model felsefi bir görüştür. 1990’li yıllara geldiğimiz zaman matematikçiler ve fizikçiler, matematiksel sistemde eşit olan paralel kainatlar olduğunu öne sürmüşlerdir. Bunların manevî alemler olduğunu düşünenler de vardır lakin bilinen kainatla olan münasebetlerine dair savların açıklaması yoktur.

Paralel cihan kanıtlandı mı? İşte inceleyen birtakım disiplinler:

Astronomi, din, ideoloji, kozmoloji, kişi ötesi psikoloji, matematik, kuantum mekaniği, bilim kurgu ve fantastik kurgular ile özellikle fizikte çoklu cihanlar ve paralel kainatlar teorisi incelenmektedir. Çoklu cihan hipotezini ve paralel cihan teorisini destekleyen birtakım fizikçiler şu şekilde;

• Alex Vilenkin
• Andrei Linde
• Brian Greene
• David Deutsch
• Laura Mersini-Houghton
• Leonard Susskind
• Max Tegmark
• Michio Kaku
• Neil deGrasse Tyson
• Raj Pathria
• Sean Carroll
• Stephen Hawking
• Steven Weinberg

Bu isimler söylediği söz edilen teoriyi kanıtlamış yahut bilimsel olarak kesin olduğunu ortaya çıkarmış bireyler değil, sırf bunun fizik alanının bir konusunu olduğunu ve incelenmesi gerektiğini düşünen bilim insanlarıdır. David Gross, George Ellis, Jim Baggott, Paul Davies, Paul Steinhardt gibi birtakım isimler ise paralel cihanların fizik alanının değil, ideoloji alanının konusu olduğunu desteklemektedir.

Paralel cihan var mıdır? Fizikte ve ideolojide birtakım hipotezler var:

• Max Tegmark’ın dört seviyesi
• Brian Greene’nin dokuz türü
• Döngüsel teoriler
• Felsefe ve mantıktaki hipotezler

Max Tegmark’ın dört düzeyi:

Kozmolog Max Tegmark, bildiğimiz uzayı kategorilere ayırarak çoklu kozmosları ve paralel kozmosları anlamak için dört temel düzey belirlemiştir. Max Tegmark’ın dört düzeyi şu şekilde;

• Seviye 1’e göre başlangıç kurallarındaki Hubble kacmini kapsamak zorunda olan sonsuz bir uzay vardır ve münasebetiyle aynı fizik kurallarına sahip sonsuz sayıda cihan vardır.
• Seviye 2’deki kozmik şişme teorisine göre cihan genişlerbazı bölgelerde genişleme durduğu için kabarcıklar oluşur ve bu kabarcıklar paralel evrenlerdir.
• Seviye 3’e göre kuantum mekaniğindeki her müşahedenin farklı sonucu vardır ve bu her farklı sonuç, farklı bir paralel cihan manasına gelir.
• Seviye 4’e göre matematik kullanılarak tüm paralel cihanlar arasındaki alaka teorik olarak ortaya çıkarılabilir.

Brian Greene’nin dokuz tipi:

Amerikan teorik fizikçi Brian Greene, paralel kainatları dokuz ana başlık altında toplamış ve her bir başlığı bir çeşit olarak değerlendirmiştir. Brian Greene’nin dokuz çeşidi şu şekilde;

• Enflasyonist kainatta yeni cihanları oluşturan cepler vardır.
• Halkalı çoklu cihanlar büyük patlama tesiriyle çarpışır ve zaman akışı değişir.
• Holografik cihan, bir boşluğun yüzey alan hacmi teorisine dayanmaktadır.
• Kapitone cihan, sonsuz kainattır lakin ışık suratı nedeniyle anda bunlarda olamayız.
• Kuantum cihan, tıpkı Dünya oluşumu yeni cihanların meydana gelmesidir.
• Landscape cihanlar, sicim teorisindeki calabi-yau biçimindeki cep evrenlerdir. 
• Membran kainatlar, birlikte var olan 3 boyutlu branlardır.
• Nihâî cihan, mümkün olan matematiksel kainattır.
• Simüle cihan, çoklu cihan teorisi ile kurulmuş bilgisayar sistemlerdir.

Döngüsel teoriler:

• Sicim teorisinin uzantısı olarak 10’dan fazla uzay – zaman boyutunu öngören M-teorisi.
• Kara deliklerin içinde paralel kainatlar öngören kara delik kozmolojisi.
• Zayıf insan şuurunun algılayacağı bir özel cihanın olduğunu öngören antropik unsur.

Felsefe ve mantıktaki hipotezler:

• Kurgusal gerçekliğe göre kurgu vardır, kurgusal karakterler vardır ve bu nedenle kainatlar de vardır.
• Modal gerçekliğe göre paralel kainatların var olduğunu düşünüyorsak bu niyet bu dünyada gerçektir.
• Trans-Dünya kimliğine göre sonsuz sayıda aynı cihan kopyası vardır. 

Biraz da heyecanlanalım: paralel cihana geçiş ne kadar mümkün ?

Çoklu kainatlar ve paralel cihan teorisi hakkındaki incelemelerden bugüne kadar elle tutulur bir sonuç alınmadığı için paralel cihan var mıdır sorusunun cevabından bile emin değiliz. Yani yapılan çalışmalar teorinin teorisi. Bu nedenle şayet varsa bile büyük bir baht yapıtı bu türlü bir şey yaşanmadığı sürece paralel cihana geçiş mümkün değil. 

Herhangi bir bilimsel desteği olmayan biraz da kurgusal bir teoriye göre uyuduğumuz sırada metafizik olarak farklı bir boyuta yani paralel cihana geçiyoruz. Yani bu şekilde düşünürsek paralel kozmosa geçiş mümkün. Bu kanıyı kabul ederseniz her gece farklı bir paralel cihan keşfetmenin tadını çıkarabilirsiniz.

Bizimkine benzer ama bir açıdan da çok farklı cihanlar olduğunu iddia eden çoklu kainatlar teorisindeki paralel cihan nedir, var mıdır gibi merak edilen soruları inceleyerek bu sıra dışı teori hakkında bilmeniz gereken ayrıntılardan bahsettik. Mevzu hakkındaki fikirlerinizi yorumlarda paylaşabilirsiniz.