Marketten portakala alacağınız zaman, kırmızı filelerin içinde bulunan portakalları kesinlikle görmüşsünüzdür. Pekala bunun, aslında sizi “kandırmak” için yapılan bir hile olabileceği hiç aklınıza gelmiş miydi?

Portakalların marketlerde neden kırmızı fileler içinde satıldığını hiç merak ettiniz mi? Görünüşe göre bu, besin üreticileri ve süpermarketler tarafından duyularınızı kandırmak ve daha fazla meyve almanızı sağlamak için kullanılan bir illüzyondan öteki bir şey değil.
Meyvenin etrafında kırmızı ya da turuncu bir plastik ağ, portakal kabuğunun daha varlıklı bir turuncu renk olduğu izlenimini vermeye yardımcı olarak, tüketicilere sulu ve alımlı görünmesini sağlıyor. Meyve olgunlaşmamışsa, renkli ağ vakitte yeşilliğini azaltarak ve turunculuğunu artırarak daha olgun ve daha iştah açıcı görünmesini sağlıyor.bir şekilde, limonlar da doğal renklerini öne çıkarmak için sıklıkla sarı filelerde satılıyor. Şayet limonları kırmızı filelere koysaydınız, daha turuncu bir renge sahip olarak o kadar cazip gözükmezlerdi.
Konfeti yanılsaması
“Konfeti yanılsaması” olarak isimlendirilen bir olgu, renk algısının etraftaki bağlamdan güçlü bir şekilde etkilenmesi manasına gelir. Bu optik yanılsamada, nötr renkli bir top, farklı renkli çizgilerden oluşan bir ızgaranın içine yerleştirildiğinde, ön plandaki çizgilerin rengi ile topun rengi karışmış gibi görünür.
Almanya’daki Giessen Üniversitesi’nden psikolog Karl R. Gegenfurtner, yeni bir çalışmada süpermarketteki turuncu filenin konfeti yanılsamasını nasıl kullandığını detaylarıyla anlatıyor: “Her cumartesi yerel pazardan en sevdiğim meyve satıcısı Helga’dan sıkmalık portakal alıyorum. Geçtiğimiz günlerde, Alman yazında beklenebileceği, hiç hoş olgun portakalı yoktu. Daha sonra bir süpermarkete uğradığımda bol ölçüde olgun portakal olduğunu gördüm ve tabii ki kolaylıkla taşıyabileceğim turuncu bir file içine koyulmuş olan bunlardan bir miktar satın aldım. Evde portakalları ağdan çıkardığımda bir mucize gerçekleşti: Ağın içinde güzelce renklenen her bir portakal, yeşilin berbat bir tonuna dönüştü!”
Bilimsel sisteme sadık kalarak, birtakım aldatıcı portakalları gösteren fotoğraflar tezini doğrulayacak kanıtlar de gösteriyor. Çalışma, “Renk asimilasyonunun tek başına renk görünümü üzerinde güçlü bir tesir sağladığı ve yeşilimsi görünen turuncuyu hoş bir turuncuya dönüştürdüğü sonucuna vardık. Meyve satıcılarının bunu uzun zaman önce fark ettiğini söylemeye gerek yok. Tipik süpermarketlere baktığımızda, meyve ve sebzelerin (limon, soğan, kabak ve hatta patatesi) tipik olarak harika örnek renkteki ağlarda paketlendiğini görmek kolaydır” diyerek sonuçlanıyor.
Makale, konfeti yanılsamasının beynimizin çevresel görüşü ve renk algısını işlemek üzere programlandığı unsuruna dayandığını açıklıyor.
Temel olarak beynimiz bize mümkün olduğunca tesirli bir şekilde anlaşılabilecek pürüzsüz, kusursuz bir tecrübe sunmaya çalışır. aynı şekilde, görsel sistemimiz de tekdüzeliği ve yumuşak geçişleri algılayacak şekilde yapılandırılmıştır. Kırmızı ağ turuncunun üzerine yerleştirildiğinde beynimiz, gördüğümüzü kolaylaştırmak için birbirine yakın olan renkleri birleştirir.
Çalışma i-Perception mecmuasında yayınlandı.