Samanyolu Galaksisi’nin Merkezinden Gelen Gama Işımalarının Kaynağı Bulundu

Galaksimizin merkezinde yer alan ve daha önce Sagittarius A* (Sgr A*) olarak isimlendirilmiş olan süper kütleli kara delikten gezegenimize her 76 dakikada bir gama patlamaları geliyordu. Yeni bir araştırmaya göre bu patlamaların kaynağı kara deliğin kendisi değil, etrafında çok yüksek süratte seyahat eden bir madde yığını olabilir.

Kara deliğin etrafındaki gaz kütlesi, gama ışımalarının kaynağı olabilir

arXiv’de yer alan ve şimdi diğer araştırmacıların incelemediği bir çalışmaya göre gama atımlarının kaynağı Sgr A* değil, kara deliğin yörüngesinde saniyede 100 bin kilometre süratle dönen dev bir gaz kütlesi. Meksika Ulusal Özerk Üniversitesinden iki araştırmacı tarafından yapılan çalışmada, ilk olarak 2021 yılında keşfedilen gama atımlarının merkezi hakkında yeni bir teori ortaya atıldı. İlk çalışmada da bu atımların kaynağının kara deliğin kendisi olmayabileceği ifade edilmişti. 

Kara deliklerin bir olay ufku bulunur. Bu olay ufkunun ötesinde ışık bile kara deliğin kütle çekiminden kaçamaz. Bu yüzden de gama radyasyonunun Sgr A*’dan değil de etrafındaki yapılardan geldiği düşünülüyordu. Süper kütleli kara delikler, etraflarındaki hususları çekerken bir yığılma diski oluşturuyor. Bu yığılma disklerinden radyasyon ve parçacık atımı gerçekleşebiliyor. 

Çalışmada Fermi Gama-Işın Teleskobu kullanıldı

İki araştırmacı, yaptıkları çalışmalarda Fermi Gama-Işın Uzay Teleskobu’ndan gelen bilgileri kullanarak incelemelerde bulundu. Sgt A*’ın etrafındaki yapıların X-ışını ve gama atımları arasındaki armoniyi tespit eden araştırmacılar, “X ışınları ve gama ışınları arasındaki çoklu dalga periyodikliği, bunları ortaya çıkaran tek bir fizikî sistemin varlığına işaret etti.” tabirlerini kullandı. 

Bilim insanlarının “eşsiz salınımlı fizikî mekanizma” olarak nitelendirdiği dev gaz bulutunun, her iki salınımın da kaynağı olduğu da salınım dataları ile gaz bulutunun karşılaştırılmasıyla ortaya çıktı. Bu gaz bulutu, ışık suratının üçte biri süratle kara deliğin etrafında dönüyor. 

Yeni keşifle birlikte bilim insanları, kara deliklerin etraflarındaki yapıları daha iyi anlayabilecek.