Yaz mevsimi 42 gün uzayacak; ama bu iyi bir gelişme değil!

Yaz mevsiminin biraz daha uzun sürmesini hemen herkes ister. Ama bu dileğimizin gerçekleşmesi, gezegenimiz için pek iyi bir değişim olmayacaktır. Yeni bir araştırmaya göre de, özellikle ucuz enerji için kömür yakmak gibi insan faaliyetlerinden kaynaklanan iklim değişikliği, Avrupa’da yazları 2100 yılına kadar tam 42 gün daha uzatabilir.

Bunun temel sebebi, Kuzey Kutbu ile Ekvator arasındaki sıcaklık farkını ifade eden “enlemsel sıcaklık gradyanının” (LTG) azalması. Normalde, LTG’nin yüksek olması Atlantik Okyanusu üzerindeki rüzgar düzenlerini yönlendirir ve mevsimsel sıcaklık değişimlerini getirir. Ancak LTG azaldıkça, yaz hava düzenleri ve sıcak hava dalgaları kıta genelinde daha uzun sürüyor.

Çalışmanın yazarlarından Dr. Laura Boyall, “Bulgularımız bu durumun sadece modern bir fenomen olmadığını gösteriyor; bu, Dünya’nın iklim sisteminin tekrarlayan bir özelliği. Fakat şimdi farklı olan şey, değişimin hızı, nedeni ve yoğunluğu” diyor.

Binlerce yıllık iklim kayıtları ne söylüyor?

Avrupa’nın iklim geçmişini incelemek için araştırmacılar, göllerin dibindeki çamur katmanlarını analiz etti. Mevsimsel olarak biriken bu tortular, 10.000 yıl öncesine kadar uzanan kış ve yaz mevsimlerinin net bir zaman çizelgesini oluşturuyor.

Yaklaşık 6.000 yıl önce, LTG’deki doğal dalgalanmalar nedeniyle Avrupa yazları yaklaşık sekiz ay sürüyordu. Ancak günümüzde durum farklı. Sera gazı emisyonlarının etkisiyle Arktik, küresel ortalamadan dört kat daha hızlı ısınıyor. Araştırmacılar, LTG’nin azalan her 1°C’si için Avrupa yazlarının yaklaşık altı gün uzayacağını hesapladı. Bu da mevcut iklim tahminlerine göre, Avrupa’nın 2100 yılına kadar 42 ekstra yaz gününe sahip olacağı anlamına geliyor.

Royal Holloway’de baş araştırmacı olan Dr. Celia Martin-Puertas, “Araştırmamız, Avrupa mevsimlerinin binlerce yıldır sıcaklık gradyanı tarafından yönlendirildiğini ortaya çıkardı. Bu da gelecekteki değişiklikleri daha doğru tahmin etmeye yardımcı olacak önemli bilgiler sağlıyor” diyor. Martin-Puertas, bulguların Avrupa hava durumunun küresel iklim dinamikleriyle ne kadar derin bir şekilde bağlantılı olduğunun ve geçmişi anlamanın hızla değişen bir gezegenin zorluklarıyla başa çıkmamıza nasıl yardımcı olacağının altını çizdiğini vurguluyor.

Bu araştırma, 19 Kasım’da Nature Communications dergisinde yayımlandı.