Yeni bir çalışma, “bir gecede yaşlanmanın” neredeyse gerçek olduğunu gösteriyor

Araştırmacılar yaşlanmayı yavaşlatmanın yollarını bulmaya çalışırken aynı vakitte yaşlanmanın nasıl gerçekleştiğini anlamak için insan bedenini da inceliyorlar. Stanford Üniversitesi bilim insanları tarafından yapılan çığır açıcı bir keşif, kimi insanların hayatları boyunca hissedebilecekleri muhakkak bir duyguyu açıklayan ispatlar buldu.

Yaşlanma süreci daima olmasına ve bundan ötürü yavaş olduğuna inanılmasına karşın, birtakım bireyler neredeyse bir gecede yaşlandıkları hissini yaşamış olabilir. Bedeninizde bir günden başkasına çok önemli değişiklikler fark etmeyebilirsiniz. Lakin hayatta aynı anda birden fazla değişikliğin meydana gelebileceği en az iki dönem vardır. Bilhassa o sıralarda, insanlar yaşlanmayı daha dramatik bir şekilde deneyimleyebilirler.

Araştırma, yaşları 25 ile 75 arasında değişen 108 şahısta 135.000 farklı molekülü izledi. Bilgileri tahlil eden araştırmacılar, 44 ve 60 yaş civarında iki büyük değişim dalgası keşfetti. Diğer araştırmalar, 78 yaş civarında yaşlanmada ani bir artış olabileceğini öne sürüyor, lakin mevcut çalışmada bunu kanıtlayacak kadar yaşlı katılımcılar bulunmuyordu.

40’lı yaşların ortalarına ve 60’lı yaşların başlarına dikkat

Stanford Üniversitesi Genomik ve Şahsileştirilmiş Tıp Merkezi’nin genetikçisi, yöneticisi ve çalışmanın kıdemli yazarı Prof. Michael Snyder, The Guardian ile yaptığı röportajda “Zaman içinde yavaş yavaş değişmiyoruz. Hakikaten dramatik kimi değişiklikler var” diyor ve devam ediyor: “Görünüşe göre 40’lı yaşların ortaları, 60’lı yaşların başlarında olduğu gibi dramatik bir değişim vaktidir ve bu, hangi sınıftaki moleküllere bakarsanız bakın doğrudur.”

108 istekli, bir ila yedi yıl arasındaki bir süre boyunca kan, deri ve dışkı örneklerini göndermeyi kabul etti. Ayrıyeten ağız ve burun sürüntüleri de sağladılar. Numuneler birkaç ayda bir toplandı.

Araştırmacılar, çalışmaları için RNA, proteinler ve metabolitler de dahil olmak üzere birçok molekül cinsindeki değişiklikleri izledi. Bunların yanı sıra bedenin çeşitli kısımlarında yaşayan çeşitli bakteri, virüs ve mantar tiplerini de tahlil ettiler. Stanford ekibi, başlangıçta inanıldığıi moleküler değişikliklerin kolay kronolojik ilerlemeyle gerçekleşmediğini buldu. Bunun yerine bu değişikliklerin daha bariz olduğu iki yaş grubu belirlediler. Bu durum, kırklı yılların ortalarında ve altmışlı yılların başlarında bir gecede yaşanan yaşlanma hissini açıklamaya yardımcı oluyordu. Bulgular ayrıyeten birtakım insanların bu dönüm noktalarına yaklaştıkça ve bu basamakları geçerken neden makul tıbbi durumları yaşamaya başladıklarını da açıklayabilir. Ayrıyeten bu iki yaş grubu ve değişimler, her iki cinsiyet için benzer gözüküyor.

Bu dramatik yaşlanmanın ilk dalgası, kardiyovasküler hastalıklarla ilişkili molekülleri etkiledi. Araştırmacılar ayrıyeten kafein, alkol ve lipitlerin metabolize edilmesinden sorumlu moleküllerin 40’lı yaşların ortalarında büyük değişikliklere uğradığını da buldu. 60’lı yılların başındaki değişiklikler ise bağışıklık, karbonhidrat metabolizması ve böbrek işlevine bağlı moleküllerle ilgiliydi. Ayrıyeten, bilim insanları her iki dramatik yaşlanma dalgasında da cilt ve kas yaşlanmasına bağlı moleküler değişiklikleri gözlemlediler.

Bu çalışmanın sonuçları, kalp hastalıkları ve Alzheimer birtakım hastalıkların neden makul bir yaştan sonra ansızın ortaya çıkar benzeri göründüğünü de açıklamaya yardımcı olabilir. Ayrıyeten bu tesirlerin daha ayrıntılı bir şekilde araştırılması, toplum sağlık siyasetlerinin daha iyi yönetilmesini sağlayabilir.

Çalışma, Nature Aging’de yayınlandı.