Yeni Bir Lisan Öğrendiğimizde Beynimize Neler Oluyor?

İnternetin bulunuşu ile birlikte lisan öğrenmek daha da çok önemli bir hale geldi. Farklı ülkelerden insanlarla irtibata geçmek için artık o ülkeye gitmeye gerek kalmadı, bir tık yetiyor buna. Dünya bu şekilde gelişip, ülkeler bizim için birer kasaba haline gelince, bilhassa son yıllarda yabancı lisan öğrenmeye artan ilgiyle birlikte bu alanda yapılan araştırmaların sayısı da arttı. Söz konusu araştırmalar daha çok iki lisanlı insanlar üzerinde yapılıyor.

Yapılan bu araştırmalarda, yeni bir lisan öğrenmenin ve iki lisanlı olmanın beyinde kimi değişikliklere yola açtığı öne sürülüyor. İnsanın his, niyet ve davranışlarının insan beyni üzerinde olan tesiri uzun vakittir psikoloji topluluğu tarafından biliniyordu fakat lisanın iddia edilen bu tesiri yeni ortaya çıktı diyebiliriz.

Lisan öğrenmek beynimizi değiştiriyor mu?

Araştırmalar lisan öğrenmenin beyindeki nöroplastisiteyi etkileyerek beyni de etkilediğini gösteriyor. Nöroplastisite, beynin uyaranlara, davranışsal tecrübelere ya da bilişsel taleplere karşılık olarak yapısal değişikliklere uğrama yeteneğidir.

Yani aslında hakikaten öğrendiğimiz lisan, beynimizi değiştiriyor olabilir. Değişen beyin ile birlikte fikirlerimiz, dünyaya bakış açımız, olaylara yaklaşımımız da değişebilir. Aslında ruh sağlımızı da etkiliyor olabilir. Zira psikolojide bir terapi çeşidi olan ve psikologlar ile psikiyatristlerin sık sık kullandığı Bilişsel Davranışçı Terapi’ye (BDT) göre “Çoğu zaman olaylar değil olaylara bakış açımız bizi incitir.”

Lisan öğrenmek zekayı artırır mı?

2012 yılında yapılan bir çalışmada ise, bilhassa gri madde yoğunluğundaki değişikliklere bakılarak, prefrontal ve temporal kortekslerdeki yapısal değişiklikler ölçüldü. Gri madde, nöronların hücre gövdelerinden oluşur ve bu alan ekseriyetle zeka, dikkat, hafıza ve lisan sürece ile bağlantılıdır. Bu araştırmaların ulaştığı sonuç lisan öğrenmenin gri maddeyi artırabileceği istikametteydi. Sonuç gri madde artıyorsa dikkat, hafıza ve zeka da artıyor olabilir.

Lisan öğrenmek beynin bilişsel fonksiyonlarını artırıyor olabilir.

Ann Neurol, 2014 yılında, lisan öğrenmenin ve iki lisanlı olmanın tesirleri üzerine olanaraştırmasını yayınladı. Araştırma 853 iştirakçiyle (410 kadın, 443 erkek) yapılmıştı. Bu katılımcılar 1947 yılında 11 yaşındayken test edildikten sonra 2008-2010 yıllarında tekrar test edilip bilişsel fonksiyonları incelendi.

Araştırmanın sonucuna göre iki lisanlı olmanın, lisanı yetişkinlik yıllarında öğrenmek de dahil, beynin bilişsel fonksiyonları üzerinde olumlu tesiri var. Alzaymır ve lisan öğrenme arasındaki bağ de yıllardır merak edilen hususlardan biriydi. Bu araştırmaya göre Alzaymır başlangıcı üzerinde de olumlu tesirleri var.

Yaş ilerledikçe beyinde kurulan temas sayısı azalıyor.

Özgecan Bakırlı, iki lisanlı olmanın beyin üzerindeki tesirlerini incelediği bir araştırmasında üstteki görselle bir arada şu bilgileri aktarır:

“Bu gösterimlerden birincisi 0-2 yaş arasındaki, ikincisi 2-ergenlik dönemi arasındaki, üçüncüsü ise yetişkinlikteki oluşumları ifade etmektedir. Burada da görüldüğü gibi, bireyin yaşı ilerledikçe bireyin beynindeki lisan öğrenmede beyin hücreleri birbiriyle daha az temas kurmaktadır.”

Araştırmaların özeti: Lisan öğrenmek beynimize iyi geliyor.

Araştırmaların sonuçlarını şu şekilde özetleyebiliriz:

• Lisan öğrenmek, beyne iyi geliyor.
• Lisan öğrenmek, beyindeki gri maddeyi artırıyor.
• Lisan öğrenmek, beyindeki nöroplastisiteyi artırıyor.
• Lisan öğrenmek, beyindeki etkin irtibat sayısını artırıyor.
• Lisan öğrenmek, Alzaymıra iyi geliyor.
• Lisan öğrenmek, bilişsel fonksiyonlara iyi geliyor.