Birçoğumuzun endişeli düşü olan böceklerin devasa boyutlarda olduğunu hayal edin. Edemediniz değil mi? Zira niyeti bile beşerde kaşınma hissi uyandırıyor.

Peki ya tıpkı Kafka’nın Dönüşüm’ündeki gibi insan büyüklüğünde bir böceğin varlığından haberdar olsaydık?
Düşüncesi bile korkunç, pekala ya ihtimali?
Bu sorunun yanıtını almak için öncelikle böceklerin özelliklerini bilmek gerekiyor.

Çoğu hayvanın tersine böceklerin vücutları hayli farklıdır. Zira akrep ve örümcek benzeri eklembacaklılarda olduğui böceklerin de iskeleti dışarıda oluyor. Bu dış iskelet, kitin ismi verdiğimiz sert ve güçlü bir unsurdan oluşuyor.
Kitin, böceklerin bedenlerini dış etkenlere karşı koruyor, kaslarının da direkt dış iskelete bağlanmasını sağlıyor. Tabii bu dış iskeletleri de aslında sorumuzun yanıtını veriyor. Zira böceklerin büyük boyutlara ulaşmasını engelleyen çok önemli bir sınırlayıcı rolü üstleniyor.
Dış iskeletleri büyümelerine nasıl mani oluyor?

Böceklerin iskeletleri, küçük böcekler için verimli olsa da büyüdüklerinde onlara birtakım meseleler oluşturabiliyor. Zira bir böcek büyüdüğü zaman hacmi, kütlesi artarken yüzey alanı daha az büyüyor. Bu da böceğin, kas ve hücrelerinin dış iskelet aracılığıyla kâfi takviyesi alamamasına sebep oluyor.
Büyüyen bir böcek, daha fazla kas gücüne ihtiyaç duysa da iskelet yapısı ve sınırlı hareketleri bu gücü almasına mahzur olur. Bunların yaşanmaması için de bacak sayısının artması gerekir ki bu da böceğin böcek olma özelliğini kaybetmesi demektir.
Büyümelerine tek mahzur iskeletleri değil.

Bu faktörlerden birisi de oksijen. Böcekler, teneffüslerini bedenlerinde “spiracles” ismi verilen küçük deliklerle gerçekleştiriyor. Bu delikler, oksijenin trakea isimli tüpler aracılığıyla böceğin bedenine yayılmasını sağlıyor.
Ancak bir böceğin büyüdüğünü düşünürsek oksijen, gereğince süratli bir şekilde bedene dağılamamış olacak. Tahminen bundan milyonlarca yıl evvelki böcekler daha büyük boyutlardaydı. Nedeni ise Dünya’daki oksijen düzeyinin günümüzden çok daha yüksek olması. Şu an ise azalan oksijen seviyesi, böceklerin şu anki boyutlarına gelmesini sağlamıştır.
Dev böcekler Dünya’da dolaşıyor olsaydı, muhtemelen onları meraklı gözlerle seyretmek yerine köşe bucak kaçıyor olurduk…
İlginizi çekebilir: