1773 metre derinden çıkan beklenmedik sürpriz

Okyanus tabanı, yüzyıllardır insanoğlunun en az bildiği yerlerden biri olmayı sürdürüyor. Kara yüzeyinin çok büyük bir bölümü haritalandı, uzay boşluğuna araçlar gönderildi; ama denizlerin karanlık derinlikleri halen büyük ölçüde bilinmezle dolu. Bu gerçeği bir kez daha hatırlatan yeni bir keşif, Ekvador açıklarındaki Galápagos sularından geldi: Daha önce hiç kaydedilmemiş, minik ve mavi renkli bir ahtapot türü…

Keşif, bir araştırma gemisinin Isla Darwin yakınlarında yürüttüğü 10 günlük seferin ortasında gerçekleşti. Bilim insanları, okyanus tabanındaki bir su altı dağını uzaktan kumandalı araçla incelerken 1773 metre derinlikte alışılmadık bir parlaklıkla karşılaştı. O anın ses kayıtları halen konuşuluyor: Ekip üyeleri ekranda canlıyı görür görmez “Bu mavi!” diye bağırdı. Dişi bir birey dikkatlice yakalandı, aynı bölgede iki örnek daha görüntülendi. Yüzeye çıkarılan canlı, fotoğraflanarak koruma altına alındı.

Fotoğraflar Chicago’daki Field Doğal Tarih Müzesi’nin ahtapot uzmanı Dr. Janet Voight‘a e-posta ile ulaştığında, uzman gözlerine inanamadığını söyledi. Canlının vücut yapısı Antarktika ve Uruguay çevresinde yaşayan bilinen bir cinsi andırıyordu; ama rengi tamamen farklıydı. Canlıyı Chicago laboratuvarına taşımak da kolay olmadı. Galápagos’un biyolojik çeşitliliğini korumaya yönelik katı yasal prosedürler nedeniyle resmi ihracat izinleri uzun bir bekleme sürecinin ardından çıkabildi.

Neşter yerine X-ışınları

Laboratuvara ulaşan bu golf topu büyüklüğündeki canlı, ekibe yeni bir sorun çıkardı. Dünyada bilinen tek örnek olan bu ahtapotu geleneksel yöntemlerle incelemek, telafisi güç hasarlara yol açabilirdi. Ekip, biyoloji araştırmalarında ender başvurulan mikro bilgisayarlı tomografi (BT) yöntemine karar verdi. Bonn Üniversitesi’nden araştırmacıların da dahil olduğu çalışmada, canlının yumuşak dokularına ve iç organlarına hiç dokunulmadan üç boyutlu ayrıntılı bir anatomik model elde edildi.

Zootaxa dergisinde yayımlanan makaleyle bilim dünyasına tanıtılan yeni tür, keşfedildiği coğrafyaya atıfla “Microeledone galapagensis” adını aldı. Pasifik’in her köşesinde yaşamın bir biçimini bulduğunu vurgulayan bilim insanları, bu keşfin okyanus tabanında ne kadar fazlasının halen beklediğini bir kez daha gündeme taşıdığını belirtiyor.