Liternum mezarlığındaki hafriyatlarda, gladyatörlere dair yeni bilgiler sunan özel süslemelere sahip mezar odaları bulundu. Bu odalar ve içindeki cenaze yazıtları, Antik Roma’nın kanlı cümbüşlerinin gerisindeki ömürleri anlamak için çok önemli ipuçları sağlıyor.

Antik Roma’da gladyatörlerin tarihin gördüğü en kanlı şovlarda birbirleriyle vefatına savaştığı bilinir. Bu ölümcül gösteriler, “barbar” olarak isimlendirdikleri diğer medeniyetlere karşı kendilerini üstün gören Roma halkının en sevdiği cümbüş biçimiydi.
Günümüzde ise İtalya’daki arkeologlar, yaklaşık 2.000 yıldır gizli kalmış olan bu “köle” savaşçılardan birinin son dinlenme yerini ortaya çıkardı. Mezar, Campania bölgesinde yer alan ve MÖ 1. yüzyıldan MS 3. yüzyıla kadar varlığını sürdüren antik Liternum kentinde keşfedildi. Mezarlıkta bayanların da bulunmasına karşın, bu kişinin erkek olma ihtimali yüksek. Lakin kimliği, yaşı ve mevt nedeni şimdi belirlenemedi.
Bu keşfin Roma tarihine farklı bir bakış açısı kazandırdığı düşünülüyor, zira söylediği söz edilen kişinin özel bir tarikat merasimiyle defnedilmiş olabileceği ihtimali üzerinde duruluyor.
Liternum’un mezarlık alanındaki ipuçları
Liternum’un yaklaşık 150 metrekarelik mezarlık alanını araştıran arkeologlar, çoğunluğu yetişkinlere ait 20-30 civarında mezar ortaya çıkardı. Lakin içlerinden en dikkat cazip olanı, özel işaretlerle süslenmiş iki mezar odasıydı. Bu odalar, önce beyaz alçıyla kaplanmış, akabinde kırmızı süslemeler eklenmiş yapılarla detaylandırılmıştı.
Mermer bir cenaze yazıtında gömülenlerden birinin gladyatör olduğunu belirten tabirler yer aldı. Lakin bu savaşçının, Roma tarihinde bilinen kayıtlardaki herhangi biriyle eşleşip eşleşmediği şimdi bilinmiyor. Gladyatörlere ait yazıtlar, arenalarda kölelerin vefatına savaştırıldığını ve bu şiddet dolu şovların milyonlarca Romalı tarafından büyük bir heyecanla izlendiğini bir sefer daha kanıtlıyor.
Bu cins olaylar, Roma’nın bugünkü Batı medeniyetinin temelini oluşturan bedellerin nasıl şekillendiğine dair düşündürücü ayrıntılar sunuyor. Gladyatör dövüşlerini izlemek için stadyumlara akın eden Romalılar, şiddet ve eğlenceyi birleştirerek kültürel kimliklerini bir yansıma haline getirmişti.