Beyaz Saray buyruğu verdi: NASA, Ay Zaman Standardı geliştirecek

NASA ve uluslararası ortakları, Ay ile ilgili büyük planlar yapıyorlar. O denli ki yakında Ay’da kalıcı bir üs kurmak da bu planların bir modülü. Fakat Ay’da kalıcı bir ömür kurmanın kimi lojistik ve teorik problemleri var. Bunlarda biri de Ay vakti ile Dünya vaktini senkronize edebilmek.

Beyaz Saray, NASA’nın hem Artemis programını destekleyen hem de ABD’nin global uzay yarışındaki lider pozisyonunu koruyan bir tahlil geliştirmesini istiyor. Buna göre ABD uzay ajansının 2026 yılı sonuna kadar Koordinatlı Ay Vakti (KAT) ismi verilen bir sistem geliştirmesi gerekiyor.

Dünya üzerindeki zaman sistemlerini koordine etmek nispeten kolay bir işken, görelilik nedeniyle Ay devreye girdiğinde işler çok önemli ölçüde zorlaşıyor.

Alpha Centauri saatine göre saat kaç?

Einstein’in görelilik teorisine göre, Ay’da zaman Dünya’dakinden farklı geçiyor. durum uzayın genelinde de geçerli. Şayet devasa kütleçekim kuvveti nedeniyle bir kara deliğin yakınına giderseniz, zaman (veya en azından zaman algısı) çok önemli ölçüde yavaşlar. Ay’da ve Dünya’da vaktin geçişi arasındaki fark çok küçük lakin zamanla bu fark birikiyor eninde sonunda saatler farklı bedelleri göstermeye başlıyor.

• İlginizi çekebilir: Şu anda Ay’da saat kaç?

Beyaz Saray’ın bu husustaki yönlendirmesi ilk değil. Geçen yıl, ESA da ay saati standardizasyonu için şirketlerden teklif almaya başladı. NASA ise 2019 yılında uzay araçlarının Dünya ile irtibattan bağımsız olarak daha iyi seyir yapmasını sağlamak gayesiyle Derin Uzay Atom Saati’ni (DSAC) hayata geçirmişti.

Birkaç yüz seneye bugün kullandığımız 24 saatlik klasik düzen yerini DSAC’a bırakırsa şaşırmayın. Ne de olsa cihanın her yerinde zaman ölçü standardını kullanmak zorundayız. Zira, dünyanın kendi içinde bile her şehirde farklı başka zaman ayarı yapmak zorundayken zati gereğince zorlanıyoruz, buna bir de gezegenler/galaksiler arasında yüzlerce binlerce farklı zaman dilimi de eklenirse, insanoğlu pencereleri açıp imdat diye bağırabilir.