Güya Hayalet Dokunuyormuş: Neden Hareketsiz Yürüyen Merdivene Adım Attığımızda İstikrarımızı Kaybederiz?

Eminiz ki “Bu yalnızca benim başıma geliyor sanıyordum.” diyeceksiniz. Fakat kendinizi yalnız hissetmeyin. derhal çabucak herkes aynı hissi yaşayabiliyor zira beden işleyişimiz.

Hatta o denli ki bu durumun ismi bilimde ismi “Phantom Escalator”. “Bozuk Yürüyen Merdiven Yanılgısı” da diyebiliriz. Neden bu türlü olduğunu merak edenleri aşağıya alalım.

Bir çeşit beyin ve vücut arasındaki bağın yansımasını yaşıyoruz.

Gündelik hayatımızda karşımıza çıkan durumlara karşı uygun eylemler gerçekleştiririz yani aslında bir nevi kimi durumlarda otomatiğe bağlarız. Lakin bazen karşılaşılan durumu algılama ve onun eylemine girme yeteneğimiz olsa bile yapılması gereken hareketi yapamayabiliyoruz.

Yani yürüyen merdivene adım attığımızda beynimiz merdivenin hareket edeceğini ve bizi aşağıya ya da üste taşıyacağını varsayıyor. Bu olmadığının da çelişki oluşturarak o garip hissi ortaya çıkarıyor.

Vücudumuzu biraz daha tanıyarak tüm süreci gözünüzde canlandırabilirsiniz.

Merkezi hudut sistemimiz herhangi bir tehditle karşılaştığı zaman duruşumuzu stabilize etmek için sinirsel süreçleri tetikler. Yürüyen merdiven hareketli bir platform üzerinde de geriye doğru düşmemek için gövdemiz öne doğru sallanır, yürüyüş süratimiz artar ve bacak kaslarımız daha çok çalışır.

Ancak hareket etmeyen merdivene doğru yürüdüğümüzde bedenimiz tüm bu yöntemlerinsını devam ettirir. Bir anda merdivenin çalışmaması durumu da dengemizi kaybetmemize neden olur.

Bir öteki nedeni daha var.

İlk adımımızı atacağımız yerin başkalarından daha kısa olması, benzersiz yükseklik algısından ötürü da tuhaf hissi ortaya çıkarabiliyor. Alışılmadık adım düzensizliği, sakarlığa neden olabiliyor.

Tüm bunlar, motor becerilerimizin ne kadar otomatikleştiğinin göstergesi. Buna benzeyenfenomenler nöropsikoloji ve algı psikolojisi alanında beynimizin nasıl bir “tahmin makinesi” olduğunu gösteriyor.

Bir dahaki sefere hareket etmeyen bir yürüyen merdivene adım attığınızda ve bu tuhaf hissi yaşadığınızda artık bunun neden olduğunu biliyor olacaksınız.

Vücudumuzu kimi şeyleri nasıl yapıyor?