Yediğimiz Her Yiyeceğin Kalorisini Kim, Nasıl Hesaplıyor?

Sayılarla belirtilen ve kalori tablosundaki bedeller, tahminen de hiç aklınıza gelmeyecek bir şekilde ölçülüyor.

Yiyeceklerin kalorisinin nasıl belli olduğini öğrendikten sonra artık etiketlere daha dikkatle bakacaksınız.

Öncelikle kalori nedir?

Aslında bir enerji ünitesi olan kaloriyi teknik olarak şöyle açıklayabiliriz: 1 gram suyun sıcaklığını 1 santigrat derece arttırmak için gereken enerji ölçüsüne kalori deniliyor.

Beslenmede kalori, bedenimizin yiyeceklerden aldığı enerji ifade ediyor. Bu enerjiyi; hareket etmek, vücut sıhhatimizi korumak ve temel hayat işlevleri yerine getirmek için kullanıyoruz.

Yiyeceklerin içerisindeki yağ, karbonhidrat ve protein benzeri makro besinlerin her biri makul ölçüde enerji sağlıyor.

Peki, bu enerji yani kaloriler nasıl hesaplanıyor?

Makro besinlerin bedenimize ne kadar enerji sağladığını bilmek aslında kalori hesaplamanın temelini oluşturuyor. Yiyeceklerin enerji değerini bulmak için kalorimetri adı verilen bir usul kullanılıyor.

Yiyecekler fotoğrafta de görmüş olduğunuz özel bir aygıta yerleştiriliyor. İçerisinde ise suyla çevrili, yalıtılmış ve oksijen dolu bir bölme bulunuyor.

Kalorimetre bombası da denilen bu kısımda yiyecek yakılıyor. Yanma sonucunda ortaya çıkan ısı, yiyecekteki kalori sayısını gösteren suyun sıcaklığını arttırıyor. Su sıcaklığı 20 derece artıyorsa yiyeceğin kalorisi de 20 demek.

Ancak bu prosedürde birtakım meseleler ortaya çıkabiliyor.

Yansa da kan dolanımında emilmeyen ve kaloriye katkıda bulunmayan lif aynıi bileşenler de olabiliyor. Protein, yap, karbonhidrat, yağ ve alkol gibi enerji içeren besinlerin kalorileri hesaplamak için “atwater sistemi” kullanılıyor.

Bu sistemde sindirilmeyen lifler, kalori hesaplamadan önce toplam karbonhidrattan çıkarılıyor.

Ayrıca günlük hayatta her yiyeceği yakarak kalorisini hesaplamak da zor olacağından bazı standartlar kullanılıyor. Aslında bu genel hesaplamayı da kolaylaştırıyor.

1 gram karbonhidrat 4 kaloriye, 1 gram protein 4 kaloriye, 1 gram yağ ise 9 kaloriye eşit sayılıyor. Yani bir yiyeceğin içerisinde bunlardan ne kadar olduğunu biliyorsak kalorisini de hesaplayabiliriz. Örneğin 10 gram yağ içeren bir yiyeceğin kalorisini 90 kalori olarak düşünebilirsiniz.

Her kalori aynı mı?

Evet, teknik olarak her kalori aynı ölçüde enerji sağlıyor fakat bu gücün bedenimizde nasıl kullanıldığı farklı kıymetlendirilebilir. Örneğin, protein ve karbonhidratlar beden tarafından daha süratli sindirilirken, yağların sindirimi daha uzun sürüyor.

Bu nedenle de bedenimiz bazı kalorileri daha verimli kullanabilirken, bazılarını daha az verimli şekilde kullanıyor.

Artık afiyetle yemek yerken kalori dünyasına biraz daha aşinasınız. Bu sayede hem yediklerinizin keyfini çıkarabilir hem de sıhhatinize daha da dikkat edebilirsiniz.

Bunları da inceleyebilirsiniz: