Uzaya gönderilen astronotlar, dünya gündeminde hepimizi heyecanlandıran gelişmeleri de beraberinde getiriyor. Bunlardan birisi de 12 Eylül’de gerçekleşen Polaris Dawn’dı.

Polaris Dawn, Jared Isaacman’ın desteklediği özel bir görev olarak dört astronotun Dünya yörüngesinde beş gün geçirip uzay yürüyüşü yapacağı bir misyondu. Tarihi bir an yaşanırken aynı vakitte bilimsel bir adım da atılmıştı.
Gariptir ki astronotların idrarı, bilim insanları tarafından toplandı. Pekala nedeni neydi?
12 Eylül’de, Isaacman ilk ticari uzay yürüyüşünü gerçekleştirerek tarihi bir an yaşadı.

Tabii bu görev yalnızca bir uzay görevi değildi. Bilim dünyasına yeni katkılar sağlayacak deneyler de içeriyordu. Jay Buckley, 1998’de uzaya giden bir NASA astronotuydu. Tecrübelerinin üzerine yeni deneyler katmak isteyen Buckley, uzayda astronotların sağlık durumlarını izlemek gayesiyle bir aygıt geliştirdi.
Bu aygıt, astronotların idrarlarını toplamak üzerine tasarlanmıştı. “Kim, neden bu türlü bir şey yapsın?” diye düşünebilirsiniz. Lakin amaçladığı aslında hayli mantıklı. Bu aygıtın gayesi, uzay seyahatleri sırasında kemik kütlesindeki kaybı ve böbrek taşı oluşumu riskini takip edebilmekti.
Uzayda, mikro yerçekimi nedeniyle kemiklerdeki kalsiyum, beden akışına karışarak idrarla atılıyor.

Buckley, bu kaybın gelecekte daha uzun uzay misyonlarında sorun yaratabileceğini, çekim kuvvetinin kaldırılmasıyla kemiklerin bozulmaya başlayacağını belirtiyor.
Buckley ve ekibi, astronotların günün ilk idrarındaki örneklerini toplayarak kemik kaybını ne ölçüde gösterebileceğini araştırdı. Bu araştırma, astronotların böbrek taşı riskini daha iyi anlamalarına ve gerekli tedbirleri alabilmelerine de imkan tanıyordu. Uzayda yaşanan kalsiyum ağırlaşması, bilhassa Mars’a yapılacak bir seyahat sırasında kritik bir durum oluşturabilir; çünkü buna aynı sıkıntılarla uğraşmak, sınırlı alanlarda ve kaynaklarda zorlayıcı görünüyor.
Toplanan idrar örnekleri, uzaya giden ve gidecek olan astronotların sağlığı açısından da çok önemli müşahedeler edinmemize katkı sağlayacak. Bu sayede gerekli tedbirler alınabilir, sağlık riski minimuma indirilir. Bilhassa kemik sağlığı için bu araştırma, olmazsa olmaz benzeri görünüyor.