Langya (LayV) virüsü nedir? Belirtileri ne? Çin’de tespit edilen yeni virüsle ilgili bilinenler…

Koronavirüs pandemisi, başlangıcından 2 yıl sonra hala devam ediyor. Bir süre önce maymun çiçeği virüsü dünyanın gündemine geldi. Şu Anda ise yeni bir virüs gündemde: Langya henipavirus (LayV)… Bulaşıcı hastalıklar uzmanları, iklim krizinin ve tabiat tahribatının, “zoonotik yayılma ” olarak bilinen olaylarda, virüslerin hayvanlardan insanlara bulaşma riskini artıracağı konusunda uzun müddettir ikazda bulunuyor. Pekala, bu yeni Langya Virüsü nedir? Ne kadar korkutucu? Belirtileri ne? Hakkında neler biliniyor? Birlikte bakalım…

LANGYA VİRÜSÜ NEDİR?

Bilim insanları 35 olayın bildirildiği Çin’de yeni Langya henipavirüsünün (LayV) yayılımını izliyor. Virüs ilk olarak 2018’de kuzeydoğudaki Shandong ve Henan eyaletlerinde tespit edildi, fakat Çin’deki vaka sayısının 35’e çıkmasının akabinde geçen hafta resmi olarak tanımlandı.

Pekin Mikrobiyoloji ve Epidemiyoloji Enstitüsü’nün geçen hafta yayınladığı bir araştırmaya göre, Langya virüsü hadiseleri, Çin’in doğusunda ateşi olan birkaç hastanın muayene edilmesinden sonra belli oldu. Hastanın boğaz sürüntülerinden birinde Langya virüsünün belirlenmesinden sonra, araştırmacılar, Shandong ve Henan eyaletlerinde çoğunlukla çiftçiler olmak üzere 35 bireyde virüsü tespit ettiler. Virüsü hayvanlardan kaptıkları düşünülüyor. Şu ana kadar LayV’nin insanlar arasında bulaşabileceğine dair bir ispat yok.

Çin, Singapur ve Avustralya’dan araştırmacıların LayV’nin tespitine dair yazdığı makale, New England Tıp Mecmuasında yayımlandı.

VİRÜS NASIL BULAŞIYOR?

BBC’nin haberine göre, Henan ve Şantung eyaletlerinde ortaya çıkan virüsün hayvanlardan insanlara geçtiği düşünülüyor. Araştırmacılar virüsü yüklü olarak kır farelerinde tespit etti. Bilim insanları tarafından yapılan testlerde kır farelerinin yüzde 27’sinde LayV’ye rastlanırken, köpeklerin yüzde 5’i keçilerin de yüzde 2’sinde virüs görüldü.

Guardian’ın haberinde araştırmacılar yabanî hayvanları test ettiler ve 262 farenin dörtte birinden fazlasında LayV viral RNA’sını buldular, bu da köstebek göğüslü “kır faresinin doğal bir rezervuar olabileceğini düşündüren bir bulgu”.

LANGYA VİRÜSÜ BELİRTİLERİ NE?

Euronews’in aktardığı habere göre Langya virüsünün en yaygın semptomu ateş gibi görünmektedir. Virüsle enfekte olanlar ayrıyeten yorgunluk (hastaların yüzde 54’ü), iştahsızlık (yüzde 50), kas ağrısı (46) rapor etmişlerdir. Virüs bulaştıktan sonra öksürük (yüzde 50), bulantı (yüzde 38), baş ağrısı ve kusma (yüzde 35) görülmüştür. Ayrıyeten kimi olaylar kan hücresi anormallikleri ve karaciğer ve böbrek hasarı belirtileri geliştirdi, fakat enfekte hastaların hiçbiri ölmedi.

Virüsün insanlardaki semptomları özetle şöyle:

• Ateş

• Yorgunluk

• Öksürük

• İştahsızlık

• Kas ağrıları

• Bulantı, kusma

• Baş ağrısı

Bilim insanları enfekte olan tüm insanların ateşi olduğunu söyledi. Virüs, 35 bireyden 26’sında bulunan tek potansiyel patojendi ve “LayV’nin ateşli hastalığın sebebi olduğunu” düşündürdü.

Guardian’ın aktardığı habere göre bilim insanları LayV genomunu sıraladılar ve bunun Hendra virüsü ve Nipah virüsünü de içeren zoonotik RNA virüslerinin bir kategorisi olan bir henipavirüs olduğunu belirlediler. Atları ve insanları etkileyen ve Avustralya kökenli olan Hendra virüsü ve Güneydoğu Asya’da hastalık salgınlarına neden olan Nipah virüsü, yüksek mevt oranlarıyla ilişkilendirilmiştir.

Habere göre LayV, en çok Çin’in güneyinde keşfedilen Mojiang virüsü ile yakından alakalıdır.

İNSANLAR ARASINDA BULAŞIR MI? ŞİMDİ BELLİ DEĞİL

Araştırmacılar, virüsün insanlar arasında bulaşıp bulaşamayacağının hala belirsiz olduğunu söyledi. 35 hadisenin çoğu çiftçiydi ve diğer enfekte olmuş şahıslar fabrika emekçilerini içeriyordu. Araştırmacılar, “15 yakın temaslı aile üyesine sahip dokuz hastanın temaslı takibi, yakın temaslı LayV bulaşmasını ortaya çıkarmadı, lakin örneklem büyüklüğümüz beşerden beşere bulaşma durumunu belirlemek için çok küçüktü” dedi.

NE KADAR KORKUTUCU?

Singapur’daki Duke-NUS Tıp Okulu araştırmacılarından Wang Linfa, Küresel Times’a şu ana kadar bulunan LayV vakalarının ölümcül ya da çok önemli olmadığını, bu nedenle “paniğe gerek olmadığını” söyledi. Lakin Wang, tabiatta var olan birçok virüsün insanları enfekte ettiklerinde öngörülemeyen sonuçları olduğu için hala titiz olunması gerektiğini söyledi.

Tayvan Hastalık Denetim Merkezi Pazar günü yaptığı açıklamada, LayV’nin gelişimiyle “yakından ilgilendiğini” söyledi.

ZOONOTİK VİRÜSLER DAHA ÇOK GÜNDEMDE

BBC’nin haberinde zoonotik virüsler çok yaygın lakin Covid pandemisinin başlangıcından bu yana daha fazla dikkat çekiyor. ABD Hastalık Denetim ve Tedbire Merkezi, insanlarda görülen her 4 virüsten 3’ünün hayvanlardan insanlara geçmiş olabileceğine işaret ediyor.

Birleşmiş Milletler daha önce, yırtıcı hayatın sömürüsü, tabiat tahribatı ve iklim değişikliği nedeniyle dünyanın buna hastalıkları daha fazla göreceği konusunda uyarmıştı.

Bazı zoonotik virüsler insanlar için potansiyel olarak ölümcül olabiliyor. Bunlar arasında Asya’da hayvanlar ve insanlar arasında periyodik salgınlara sahip olan Nipah virüsü ve ilk olarak Avustralya’da atlarda tespit edilen Hendra virüsü yer alıyor. Diğer ilgili henipavirüsler, farelerde, yarasalarda ve kemirgenlerde de bulunmuştur.