Yapay zekânın süratle ilerleyişi ve yapabildikleri, her gün bir adım daha ileri gidiyor. Tüm bu yenilikler; her zamanbizi heyecanlandırıyor fakat neyin gerçek, neyin yapay zekâ eseri olduğunu anlayamayacağımız kadar ileri de gidebiliyor. İşte birazdan ayrıntılarına ineceğimiz deepfake konusu da bunlardan biri.

Deepfake; genelde yapay zekâ teknikleriyle oluşturulan; sahte yahut manipüle edilmiş ses kayıtları, görüntüler yahut görsellerdir. Mesela bir kişinin görüntüsü, çok gerçekçi bir şekilde değiştirilerek görüntüde söylediğinden çok farklı şeyler söylüyormuş yapılabilir.
Aynı şekilde sizin de görselleriniz kullanılabilir ve yapmadığınız bir aksiyonda bulunuyormuş yahut bir şey söylüyormuş gibi gösterilebilirsiniz. Tüm bunlar, birkaç görselin yahut görüntünün dataları kullanılarak kusursuz bir şekilde gerçekleştirilebilir ve anlaşılması hakikaten zor olabilir. Biz de bu içeriğimizde deepfake nasıl anlaşılır konusunu anlatmaya çalışacağız.
Deepfake nasıl anlaşılır?
Videodaki kişinin göz kırpmasına dikkat edebilirsiniz.
Videonun deepfake olup olmadığını anlamak için göz kırpma sayısına odaklanabilirsiniz. Ortalama bir insan, dakikadahemen 10 sefer göz kırpar. Birtakım deepfake görüntülerde ise bu sayı 10’un hayli üstüne çıkabilir yahut altına inebilir. Böylece doğal olmayan bir deepfake görüntüsü ortaya çıkarfakat birçoğumuz görüntüyü izlerken bunu fark etmeyebiliriz.
Bu nedenle görüntünün deepfake olup olmadığını anlamak için o kişinin göz kırpma refleksine dikkat etmek, gerçekliği hakkında ipucu verebilir.
Beden lisanı ile yüz sözleri arasındaki ahenge bakabilirsiniz.
Bir kişinin baştan aşağı uydurma manzarasını oluşturmak önemli manada uğraş gerektirir. Bu yüzden birçok deepfake, sırf yüz değiştirme çalışmasıyla sonludur. Manzaranın deepfake olup olmadığını almak için vücut ile yüz oranları arasındaki orantıya ya da yüz tabirleriyle vücut lisanının arasındaki ahenge bakılabilir. benzeyenşekilde yüz ifadesi ve mimiklerin ses ile eşleşme düzeyine de dikkat edilebilir.
Görüntüdeki kişinin ağzını daha titiz inceleyebilirsiniz.
Konuşurken her bir sözün harfinde lisanımız, uygun sesi çıkarmak için ağzımızın içinde farklı yerlerde konumlanır. Lakin günümüzdeki deepfake teknolojisinde bu türlü bir durum söylediği söz edilen değil. Deepfake görüntülerde lisan, kişi konuşurken ağız boşluğunda öylece duruyor olabilir. Bundan Ötürü ağız içindeki bulanıklıklar yahut sabit bir lisan, deepfake’in anlaşılmasını sağlayabilir.
Benzer şekilde kişinin dudak hareketleriyle eşleşmeyen ses de olabilir. Gelişmiş deepfake teknolojilerinde bu durum büyük oranda ortadan kalksa da hâlâ bu şekil kusurlu deepfake görüntüler ortaya çıkabiliyor.
Yüzün ayrıntılarına dikkat edebilirsiniz.
Deepfake’ler çoklukla yüz ayrıntılarını mükemmelleştirmeye çalışır ve ortaya aşırı düzeltmeler çıkar. Parlak deri dokusu, parlak göz bebekleri, kusursuz yüz sınırları gibi bir görüntü oluşabilir. Olağan bir insan yüzü ekseriyetle bu kadar kusursuz olmayacağı için bu usul ipuçlarını yakalayarak deepfake olup olmadığını bir nebze de olsa anlayabiliriz.
Ses uyumsuzluklarına bakabilirsiniz.
Deepfake sesleri; gerçek bir konuşma sesin dalgalarını, frekansını, ezgisini, tonlamalarını, vurgularını birebir doğru yapamayabilir. Ses, sistemsiz ve yapay bir şekilde değişir. Bunu herkes kolay bir şekilde tespit edemeyebilir lakin lisan bilimciler bu alanda uzmanlaşmış şahıslar, sesin deepfake olup olmadığını anlayabilir.
Gözlerin odağına dikkat edebilirsiniz.
Konuşurken gözlerimiz çoklukla objeye yahut şahsa odaklanır. Deepfake’lerde ise buna odaklanmalar eksik kalabilir. Gözler daha donuk, sözsüz ve yapay kalır. Hatta tuhaf bir odaklanma da ortaya çıkabilir. Bu nedenle gözleri daha titiz inceleyerek imajın deepfake olup olmadığı hakkında ipucu alınabilir.
Ayrıca gözlere dikkat edildiğinde ışık yansımaları yahut göz bebeklerinin boyutu gibi anormallikler de deepfake manzarayı ele verebilir.
Görüntüdeki kişinin diğer görsellerine, görüntülerine yahut sesine bakabilirsiniz.
Herkesin karakteristik fizikî özellikleri, vücut lisanı ve konuşması vardır. Konuşurken yaptığımız vurgular bile çok fazla değişiklik gösterebilir. Bu yüzden birine ait imajın deepfake olup olmadığını anlamak için diğer görüntülerine, görsellerine yahut sesine bakarak karşılaştırma yapılabilir. Olağandan farklı tonlamalar ve hareketler yapıyorsa ya da dış görünüşünde değişik bir ayrıntı varsa deepfake anlaşılabilir.
Işık ve gölge uyumsuzluklarını göz önünde bulundurabilirsiniz.
Deepfake görseller yahut görüntüler çoklukla, gerçek imajlardaki aynıi doğal ışık ve gölge efektlerine sahip olmaz. Bu yüzden şüpheli manzaradaki ışığa ve gölgeye titizce bakarak uyumsuzluklar ve doğallıktan uzak yansımalar tespit edilebilir.
Yerelize edilmiş inceleme yapabilirsiniz.
Deepfake görüntüsünü almak için incelemeyi yerelize edebilirsiniz. Örneğin görüntünün geçtiği bölgenin lisan, jargon, hava durumu, arka plan ögeleri, giyim gibi coğrafik özelliklerine yahut kültürel ögeleri ile ilgili çelişkili ipuçlarına bakabilirsiniz.
Deepfake tespit yazılımlarını deneyebilirsiniz.
Daha kapsamlı doğrulama gerektiren süreçlerde, deepfake tespit yazılımları veya çevrim içi tespit sistemleri (gerçek vakitli olarak selfie ya da video irtibatı alınması) kullanılabilir. Bu sayede imajın yahut sesin deepfake olduğu çok kolay bir şekilde anlaşılmış olur.
“Deepfake görsel, ses yahut video nasıl anlaşılır?” sorusunun yanıtını üstteki ipuçlarıyla elimizden geldiğinde anlattık. Deepfake’in çoğu zaman basitçe ayırt edilemediğini ve buna aynı görüntüleri yahut sesleri içeren teknolojiler arttıkça tespit etmenin de zorlaşacağını unutmamak gerekir. Bu nedenle karşımıza çıkan her içeriğe inanmayıp tekraren süzgeçten geçirmemiz gerekecek gibi görünüyor.
İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz: