Ay, Neden Her Yıl Sessiz Sedasız Dünya’dan 4 cm Uzaklaşıyor? (Daha Nereye Kadar Gidecek!)

Bu, kulağa sıra dışı gelse de bu kozmik çekişme, milyarlarca yıldır devam eden büyük bir oyunun sadece bir modülü. Pekala, bu uzaklaşma neden yaşanıyor?

Belki de soruların en önemlisi, biz insanlar için bu ne manaya geliyor?

Ay’ın Dünya’dan her yıl uzaklaştığı bilinen bir gerçek.

İngiliz gökbilimci Edmond Halley, gökyüzünün derinliklerindeki eski kayıtlara bakarken Ay’ın gizemli bir şekilde gerilediğini bizlere duyuran kişi olmuştu. Lakin bu garip iddia, lakin 1970’lerde ABD ve Sovyet misyonları tarafından Ay’ın yüzeyine yerleştirilen aynalardan yansıyan lazer ışınlarıyla doğrulanabildi.

Sonuçlar ise şaşırtıcıydı: Ay, yılda yaklaşık olarak 3,8 cm süratle Dünya’dan uzaklaşıyordu. Peki bu uzaklaşmanın nedeni neydi?

Bu garip uzaklaşmanın kaynağı yerçekimi.

Ay’ın Dünya’dan uzaklaşmasının temel sebebi yerçekimi ve gelgit etkileşimidir. Bu etkileşim, Ay’ın Dünya’nın çekim kuvveti tarafından çekilirken Dünya’ya çektiği deniz sularının neden olduğu gelgit kuvvetleri arasında gerçekleşiyor.

Ay, gezegenimizin çekim kuvveti tarafından kuvvetli bir şekilde çekilir. Bu çekim kuvveti, Ay’ın Dünya etrafındaki yörüngesini belirler. Ancak bu çekim kuvveti Ay’ı Dünya’ya çekmekle kalmaz; benzeyenzamanda Dünya’nın yüzeyindeki deniz sularını da çeker.

Bu çekim kuvveti, Dünya’nın sıvı bileşenlerini Ay’ın bulunduğu yönde bir sürüklenme yaratıyor.

İşte bu da Dünya’nın dönüş suratını yavaşlatıyor. Dünya’nın dönüş suratındaki bu yavaşlama, Ay’ın Dünya etrafındaki yörüngesini hızlandırıp genişletiyor. Sonucunda ise o meşhur olay gerçekleşiyor: Ay bizden uzaklaşıyor!

ama burada bir çelişki var, jeolojik ispatlar; Ay’ın Dünya’dan sırf milyonlarca yıl önce uzaklaştığını öne sürerken mevcut uzaklaşma suratı bu süreyi hayli azaltıyor.

Bu çelişki, gökbilimcileri yıllardır meşgul etse de tahlile kavuştu.

Dünya’nın jeolojik geçmişi, kıtasal sürüklenmeler ve okyanusların boyutu benzeri faktörlerin değişmesiyle aslında bu sürat da değişiklik göstermiştir. Bu değişimler de bugünden çok öncesinde, Ay’ın uzaklaşma suratının daha yavaş olabileceğini gösteriyor.

İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz: