Bakır Nedir, Nerede Çıkarılır? İşte Kullanım Alanları

Her ne kadar fark etmesek bile, hayatımızın çoğunluğunda bakır kullanmış ya da bir iş için bakıra muhtaçlığımız olmuştur. Pek çok alanda bulunan bakır elementi, bilhassa enerji sektöründe sıklıkla kullanılıyor. En çok tesirini enerji sektöründe gösteren bakır, bu vakte kadar asla tahmin edemeyeceğimiz kesimlerde de tesirini göstermiş, yüzlerce yıl öncesinde bile farklı emeller ile insanlar tarafından tercih edilmiştir.

Pek çok alanda kullanılan bakır elementini merak ettik ve inceledik. Bununla birlikte bakır elementinin günümüzde ne kadar çok önemli dallarda kullanıldığını, dünya genelinde bakır madeninin tükenmesi sonucunda ne krizlerin ortaya çıkabileceği konusunu da ele aldık. Gelin hep birlikte bakır nedir, ne işe fayda, kullanım alanları ve Dünya genelindeki bakır rezervi ne kadar soruların karşılıklarına bakalım. Dilerseniz hiç uzatmadan içeriğimize geçelim.

Temelden başlayalım, bakır nedir?

Periyodik tablonun 4’üncü döneminde, 1B kümesinde bulunan bakır elementinin atom numarası 29 ve sembolü Cu olarak bilinmektedir. Bakır elementinin rengi kırmızı ve turuncu karışıma sahip olup, çoklukla madenlerin en üst kısımlarında, çöplüklerin etrafında ve daha ulaşımı kolay birçok yerde çıkmaktadır. Periyodik tablomuzda altın elementini saymazsak bakır, tabloda bulunan ve doğal rengi gümüş olmayan tek metal olmayı başarabilmiş.

Periyodik tabloda bulunan en eski madenlerden birisi olan bakır, hayli eski tarihe dayanıyor. Hatta, bakır elementinin bulunan ilk maden olduğu da söyleniyor. Bakır, tabiatta serbest ve metalik bir şekilde bulunur. İlk olarak Neolitik insanlar tarafından MÖ 8000’li yıllarda taşın yerine kullanılan bakır, günümüze kadar epey farklı süreçlerden geçti. Bakırın ilk olarak Mezopotamya’da bronz olarak kalay ile alaşımlanması ortaya çıktı. Bakır, geçmiş yıllarda günümüzün kullanım maksadından hayli farklıydı. Tabiatta hayli saf olarak bulabileceğiniz bakır madeni, o devirlerde çekiç ve çeşitli aletler yardımıyla şekillendiriliyordu. Bununla birlikte insanlar, günlük kullanım aletlerini bakır ile yapıyorlardı.

Peki bakır ne işe fayda?

• Elektronik ev aygıtlarının üretiminde kullanılır.
• Teknolojik aygıtlar ve telekomünikasyon ürünlerinin üretiminde kullanılır.
• Sanayi alanında kullanılan makinelerin imalinde kullanılır.
• Endüstriyel ekipmanlarda kullanılır.
• Nakliye vasıtalarında ve dış kaplamalarda kullanılır

Bakır, fizikî ve kimyasal özellikleri bakımından en faydalı elementlerden biridir. Bakırın bu kadar çok tercih edilmesinin ve pek çok alanda yer almasının esas nedeni ise, yüksek elektrik – ısı iletkenliği sağlaması ve paslanmaz bir yapıya sahip olmasıdır. 

Bakırın tüm kullanım alanları:

• Tel ve kablolarda başta olmak üzere elektrik sektöründe
• Otomobil sektöründe
• Sanayi sektöründe
• İnşaat sektöründe
• Ulaşım sektöründe
• Endüstriyel donanım sektöründe
• Kimya sektöründe
• Kuyumculuk sektöründe
• Boya sanayi sektöründe

Bakır, üstte da söylediğimiz gibi başta elektrik sektöründe olmak üzere bildiğimiz ya da bu vakte kadar çalıştığımız birçok bölümde bulunuyor. Her ne kadar yaygın bir element olsa bile, dünya genelinde en çok elektrik sektöründe kullanılıyor. Paslanmaz olması ve iletkenliği sayesinde tercih edilen bakır, arabalarda bulunan şanzıman sisteminde bile bulunuyor. Yani bu vakte kadar hiç fark etmesek bile, bakır elementi ile kesinlikle temasa geçmişiz diyebiliriz.

Otomobil sektöründe, araçlarda bulunan birçok donanımın içinde bulunan bakır elementi, sanayi ve inşaat kesimlerinde de epeyce büyük sorumluluklar alıyor. Kolay kullanımı, genleşme özelliği, zor paslanması, antibakteriyel olması ve daha birçok nedenden ötürü tercih edilen bakır, en kıymetlisi maksimum enerji verimliliği sunuyor. Bununla birlikte epeyce sağlam bir yapıya sahip olması, basınca dayanıklılık çok önemli ayrıntıları da ortaya çıkarıyor.

Dünyada en çok bakır nerede bulunur?

• Şili – 5.7 milyon ton
• Peru – 2.2 milyon ton
• Çin – 1.7 milyon ton
• Kongo – 1.3 milyon ton
• ABD – 1.2 milyon ton

Dünya genelinde en çok bakır ölçüsüne sahip ülkeler bu şekilde. Dünya genelinde en çok bakır, 19 milyonluk nüfusuyla Şili ülkesine ait. Güney Amerika’da bulunan bu ülke, dünyanın en büyük ülkelerinden bile daha fazla bakır ölçüsüne sahip. çabucak gerisinden ise 2.2 milyon ton bakır ile Peru ve derhal akabinde ise dünyanın en büyük ülkelerinden bir tanesi olan Çin geliyor.

Peki Türkiye’de bakır hangi bölgelerde var, nerede çıkarılır?

• Artvin
• Kastamonu
• Elazığ
• Rize
• Balıkesir
• Kastamonu
• Siirt

Ülkemizde en çok bu bölgelerde bulunan bakır elementi, Türkiye’nin bakır gereksiniminin yüzde 20’lik bir kısmını karşılıyor. Ülkemizde bakır rezervi Güneydoğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinden yaygın olarak yapılmakta olup, bu bakır yatakları epey çok önemli diyebiliriz.

Sonuç: Bakır neden bizim için bu kadar önemli?

Bakır elementi, ülkemizin gereksiniminin sadece yüzde 20’lik bir kısmını taşıyor demiştik. Bununla birlikte, onlarca dalda bulunan ve gündelik hayatımızda sıklıkla kullandığımız bakır, insan sağlığına da epeyce yararlı. Dünya genelinde bakır miktarı azaldığında, çoğu kesim neredeyse duracak hale gelebiliyor ve bunların başında ise elektrik donanımına sahip aygıtlar geliyor. Şu an dünyamız bakır krizinin eşiğinde ve bahis hakkındaki ayrıntıları haberimizde paylaşmıştık. Dünya genelinde bakır ölçüsünün azalması demek, başta cep telefonları, bilgisayarlar gibi elektronik aletler ve araba sektörü olmak üzere epeyce çok önemli kesimlerdeki üretimin durmasına yol açıyor. Bu da dünya genelinde meydana gelebilecek epey büyük bir krizi destekliyor.

Sizler için yüzyıllar öncesinde keşfedilen ve günümüze kadar farklı maksatlar için sıklıkla kullanılan bakır nedir ve bununla birlikte bakır nerede çıkarılır ve bakırın kullanım alanları gibi soruların hepsini yanıtladık. Bakır, günümüzde onlarca dalda kullanılıyor. Sizler bakır elementi hakkında ne düşünüyorsunuz? Bizimle yorumlarda paylaşmayı unutmayın.