Başından Vurulduktan Sonra Dünyayı Tersten Gören Adam

1938 yılında, İspanya İç Savaşı sırasında dünya tarihinin en garip beyin hasarı hadiselerinden biri yaşandı. “Hasta M” olarak nitelendirilen bir adam, savaş sırasında başından vurulduktan sonra dünyayı tersten görmeye başladı.

Bu değişik vaka, yakın vakitte gerçekleştirilen yeni bir araştırmada ele alındı. Araştırmacılar, Hasta M’nin geçirdiği beyin hasarının yol açtığı şaşırtan sonuçların ayrıntılarını bizlerle paylaştı. Çalışma, geçtiğimiz aylarda Neurolagia’da yayımlandı.

Hasta M, insanları ve objeleri tersten görüyor, harfleri ve sayıları hem olağan hem de tersten okuyabiliyordu

25 yaşında olan Hasta M, 1938 yılında savaş sırasında Cumhuriyetçilerin safında savaşırken başından vuruldu. Olaydan iki hafta sonra ise uyandı ve bu belirtileri yaşamaya başladı. Ayrıyeten, bir operasyona ya da özel bakıma ihtiyaç duymadan hayatta da kalabildi ve tüm bunları sakince karşıladı. Hasta M, İspanyol sinirbilimci Justo Gonzalo tarafından 50 yıl boyunca incelendi.

İnsanları ve objeler, Hasta M’e oldukların yerin aykırı tarafından görünmeye başladı. Bu durum, onun dokunma ve duyma duyusunda da görüldü. Hatta aksi görmenin yanı sıra birçok şeyi baş aşağı da gördü. Örneğin bir iskelede çalışan insanlar, hastaya baş aşağı görünüyordu.

İlginçlikler bunlarla da sınırlı değildi. Hasta M’nin beyni, ikisi arasında herhangi bir fark görmeden hem normal hem de tersten yazılan harfleri ve sayıları okuyabiliyordu. Bir kol saatindeki vakti da baktığı açı fark etmeksizin anlayabiliyordu.

Hasta M’nin öbür tuhaf semptomları da vardı. Bunlar; renk körlüğü, bulunduğu objelerden kopmuş renkler görmek, objeleri üç kopya halinde görmek benzeri şeyleri içeriyordu.

Hasta M hakkındaki tahliller beyni anlayışımızda önemli değişikliklere yol açtı

Yeni araştırmadan nöropsikolog Alberto Garcia Molina, El Pais’e verdiği demeçte hastayla ilgili “Beyni küçük kutulari görülüyordu” ifadelerini kullandı. Molina, o zamanki teorilerin bu durumu açıklayamadığını, Gonzalo’nun da bu yüzden kendi teorilerini ortaya attığını ekledi. Gonzalo, o zamanki tahlilleriyle beynin işleyişini anlaşılmasına çok önemli katkılarda bulundu.

Gonzalo, 1940’larda beynin farklı kısımların toplandığı bir yer olmadığı, bunun yerine organ boyunca dağılmış çeşitli fonksiyonlarının olduğu bir yer olduğunu önerdi. Bu da vaktin fikirlerine karşıttı. Gonzalo, Hasta M’i ve diğer beyin yaralanması hadiselerini incelerken hasarın tesirlerinin yaralanmanın boyutuna ve pozisyonuna bağlı olduğunu öne sürdü.

Bu yaralanmaların belli fonksiyonları yok etmediğini, lakin tıpkı Hasta M’de olduğu gibi fonksiyonların istikrarlarını değiştirebildiğini ekledi. İspanyol sinirbilimci, bu bu mevzu ile ilgili üç sendrom tanımladı. Bunlar; merkezi ve parasantral ve marjinal sendromdu:

• Merkezi: Birden çok duyuda kesinti
• Parasantral: Merkezi; lakin tesirler eşit dağılmıyor
• Marjinal: Duyularla ilgili beyin yollarının etkilenmesi

Konunun bilinirliğini artırmayı başaran yeni çalışma, Gonzalo’nun çalışmalarının değerini ve ortaya koyarken olayın klinik deneylerde alternatif bir kaynak olarak günümüzdeki tesirlerinin sürdüğünü gösteriyor.