Bilim İnsanları Nasıl Oluyor da Dinozor Kemiklerinin Yaşını “Şıp” Diye Belirleyebiliyor?

Dinozor kemiklerinin yaşını belirlemek, sırf fosilleri incelemekle sınırlı değil. Kullanılan bilimsel formüller hem karmaşık hem de epey etkileyici.

Peki nasıl bir formül kullanılıyorlar ki yaşlarını “şıp” diye belirleyebiliyorlar?

Radyometrik tarihleme, günümüzde fosillerin yaşını belirlemek için en yaygın kullanılan sistemdir.

Bu prosedür, izotopların özelliklerine dayanır. İzotoplar, aynı elementin proton sayısı aynı nötron sayısı farklı olanvaryantlarıdır.

Atomlar, eşit sayıda proton ve nötron içerebilir. Fakat nötron sayısı fazla ya da az olduğunda, atom kararsız hâle gelir ve daha kararlı bir duruma ulaşana kadar parçacıklarını atar.

Süreç, radyoaktif bir saat gibi işler ve kararsız izotoplar zamanla kararlı izotoplara dönüşür.

Bir izotopun yarı ömrü, örnekteki ebeveyn atomların yarısının kız atomlara dönüşmesi için geçen süreyi ifade eder.

Bilim insanları, ebeveyn ve kız atomlarının sayısını ölçmek için kütle spektrometresi adlı bir aygıt kullanır.Ebeveyn izotopların sayısı ne kadar fazlaysa ve kız izotopların sayısı ne kadar azsa, örnek o kadar gençtir.

Kısa yarı ömürlü izotoplar, dinozor kemiklerini tarihlendirmek için uygun değildir. Dinozor kemikleri milyonlarca yıl yaşında olduğu için daha uzun yarı ömre sahip izotoplar kullanılır.

Karbon-14 tarihlemesi, arkeologların insan üretimi yapıtların yaşını belirlemek için kullandığı en bilinen radyometrik tarihleme tekniğidir.

Ancak karbon-14’ün yarı ömrü yalnızca 5.730 yıldır, bu da onu 50.000 yıldan daha eski örnekler için etkisiz kılar. Dinozor kemikleri ise milyonlarca yıl yaşındadır, yani daha uzun yarı ömre sahip izotoplar gereklidir.

İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz: