Hiç düşündünüz mü, bir mağazaya her girdiğinizde yahut online alışveriş yaparken sepetinize bir şeyler eklerken arkasında ne tıp bilimsel süreçler olabilir? Çoğumuz için alışveriş, yalnızca bir ihtiyaç ya da zevk sorunu benzeri görünse de aslında bu kararlarımızın arkasında hormonlarımız önemli rol oynuyor.

Kadınların neden para patolojilerine erkeklerden daha yatkın olduğunu düşünürken aklınıza yumurtalık hormonları olduğunu da eklemelisiniz. Erkekler için ise öne çıkan tabii ki testosteron oluyor.
Âdeta bir dedektif hormonlarımızın satın alma davranışlarımızı nasıl şekillendirdiğini gördükten sonra alışveriş dönümlerinizde âdet döngülerinize yahut testosteron seviyelerinize bir daha bakacaksınız.
Hormonlar, bedenimizde çeşitli fonksiyonları yöneten kimyasal haberciler.
Bu kimyasal maddeler, beynimizdeki ve bedenimizdeki hücreler arasında irtibatı sağlıyor. Bilhassa dopamin ve serotonin aynıi hormonlar, memnunluk ve memnuniyet hissimizi denetim ederken alışveriş yapma sürecinde de çok önemli rol oynuyorlar.
Ödül ve zevk hissi ile kontaklı dopamin, yeni bir şey satın aldığımızda yükseliyor ve bize geçici bir memnunluk hissi veriyor. Bu da alışverişin bağımlılık yapan bir istikametini açıklar tipten. Araştırmalar, bilhassa indirim vakitlerinde ve beklenmedik fırsatlar karşısında dopamin düzeyimizin arttığını da gösteriyor.
Duygu durumumuzu düzenleyen serotonin ise öz inancımızla de yakından ilgili. Serotonin düzeyi yüksek olan bireyler daha pozitif hissediyor ve alışveriş yaparken daha kararlı olabiliyor. Düşük serotonin düzeyine sahip bireyler ise ekseriyetle kendilerini daha iyi hissettirecek şeyler satın alma eğiliminde.
Kadınların, âdet günlerine göre alışveriş stilleri değişiklik gösteriyor.
1 ila 7. günler arasındaki yani âdetin başladığı periyotta hormon düzeyleri düşük düzeyde oluyor ve bu da alışverişte durgunluk demek. Yani dürtüsel alışveriş yapma ihtimali düşükken daha pratik alışveriş devrine işaret. Temizlik materyalleri, ped, temel muhtaçlıklar aynıi.
Östrojen düzeyleri, ovulasyon (yumurtlama) döneminde zirve yapıyor. Diğer bayanlara göre izafî avantaj sağlayacak eserler tercih ediliyor. Giysi, makyaj ve aksesuari. Birçok kadın, bu periyotta olduğunun farkında olmadığından erkeklere daha fazla dikkat ettiklerinin de farkında olmuyor. Aslında bu da çiftleşme döneminde olmaktan kaynaklanıyor.
15 ila 20. günler arasında ise hamilelik beklentisi sebebiyle progesteron düzeyleri artıyor ve hakikaten gebe olunmasa bile ev eşyaları yuva ile ilgili ürünleri almaya istek artıyor.
Âdet öncesi gerginlik (PMS) döneminde neler oluyor?
21 ila 28. günler yani PMS (âdet öncesi gerginlik) döneminde şayet gebe değilseniz östrojen, başlangıç düzeyine düşüyor. PMS’nin alışverişi ve diğer şeyleri nasıl etkilediği, bireyden bireye göre değişse de çoklukla bayanlar alışverişe çıktıklarında, diğer bayanların ne giydiklerine ve kendilerinin bunlarla nasıl görüneceklerini düşünüyor.
Bunun yanı sıra PMS döneminde bayanların duygusal durumları bildiğiniz üzere etkileniyor. Hormonal değişimler nedeniyle kendini duygusal ve hassas hisseden bayanlar da “duygusal alışveriş” yapıyor. Yani kendilerini daha iyi hissettirecek eserler tercih ediyor. Konforlu giysiler, atıştırmalıklar bunlara örnek verilebilir. Emel, anlık rahatlama arayışı.
Gelelim erkeklerin satın alma davranışlarına.
Tarih boyunca koruyabilme ya da sağlayabilme yeteneği, erkeklerin eş çekme yoluydu fakat günümüzde bunun delili biraz daha gösterişli. Otomobiller, lüks mallar ya da mülkler düşünün. Testosteron da erkekleri pahalı şeylere iten hormon.
Erkeklerin çoklukla sabah saatlerinde testosteron düzeyleri zirve yapıyor fakat 10.00’dan sonra düşmeye başlıyor. Zirve olduğu vakitler ise erkeklerin alışveriş yapma eğiliminde olduğu saatler.
Yüksek testosteron tesirini yaşlı erkekler ile de kıyaslayabilirsiniz. Yaşlandıkça testosteron düzeyi düşer ve tam manasıyla harcama yapmaktan çekinen, cebinde akrep olan erkeklere dönüşürler.
Testosteron artışları, finansal risk alma üzerinde de tesirli.
Yapılan bir çalışmada testosteronu yüksek erkeklerin, riskli pay senedine plaseboya göre daha büyük ölçülerde yatırım yaptığı görüldü. Bu tesir, kısmen fiyat beklentilerindeki değişiklik yoluyla da tesirli oldu. Aslında testosteron gelecekteki fiyat artışlarına ilişkin çok önemli ölçüde daha optimist beklentilere yol açıyor.
Şimdi alışverişlerinizi, neler aldıklarınızı bir daha gözden geçirin ve sahiden gereksiniminiz mı var yoksa hormonlarınız mı sizi yönlendiriyor konusunda kararınızı verin.
Alışverişlerinizi kolaylaştıracak diğer içeriklerimiz:
Âdet dönemi hakkında bilmedikleriniz: