Cilt Kanserini Kalıcı Olarak Güzelleştirebilecek Dünyanın İlk “Kişiselleştirilmiş” Aşısı Test Edilmeye Başlandı

Cilt kanseri çeşidi olan melanom, en ölümcül hastalıklardan biri pozisyonunda. O denli ki dünya çapında yıllık olarak ortalama 60 bin civarında insan hayatını kaybediyor, yüz binlerce insan hastalığa yakalanıyor. Durum bu türlü olunca cilt kanseri tedavisi amacıyla yapılan araştırmalar büyük kıymet arz ediyor.

Melanom konusunda her şeyi değiştirme potansiyeline sahip Moderna ve MSD şirketleri tarafından geliştirilen yeni mRNA aşısı da bunlardan biriydi. Şu Anda de bu bahiste çok önemli bir gelişme yaşandı. mRNA-4157 isimli, melanoma karşı dünyanın ilk “kişiselleştirilmiş” mRNA aşısı olarak bilinen aşı, Birleşik Krallık’ta denenmeye başladı.

Her hasta için özel geliştiriliyor ve hastalığın geri dönmesini engelliyor

*Aşıyı ilk deneyen bireylerden olan Steve Young isimli hasta. Young, geçen yılın ağustos ayında başındaki melanom büyümesi nedeniyle ameliyata alınmıştı

Şu anda cilt kanserinin tedavisi için büyük oranda ameliyat tedavisi kullanılıyor. Radyoterapi, ilaçlar ve kemoterapi de kimi vakitlerde kullanılan tedavilerden. Yeni geliştirilen aşı ise her hasta için özel olarak geliştiriliyor ve hastalığın geri dönmesinin önüne geçmeyi amaçlıyor.

Faz 2 çalışmaları, aşının kanserin melanom hastalarına dönüşünü önemli oranda azalttığını ortaya koymuştu. Aralıkta yayımlanan sonuçlarda aşı alan yüksek riskli melanomlu şahısların üç yıl sonra ölme ya da kanserin geri gelme riskinin başkalarına kıyasla çok daha az olduğu görülmüştü. Şu Anda ise son aşama olan faz 3 denemeleri Birleşik Krallık’taki yüzlerce hastada başladı.

“Kişiselleştirilmiş aşı”dan kasıt ne?

Aşı, bir neoantijen tedavisi. Bağışıklık sistemini tetikleyerek hastanın spesifik kanser ve tümör cinsine karşı savaşmasını sağlayacak şekilde tasarlandı. Yani bedenin, hastalığın geri gelmesini önlemek için kanser hücrelerini avlamasını sağlıyor. COVID aşısında kullanılan teknoloji ile benzer. Tümör neoantijenlerini hedef alan mRNA-4157, 34 adete kadar neoantijen için kodlama taşıyor ve hastanın kanserine dayalı bir anti-tümör bağışıklık tepkisini aktifleştiriyor.

Kişiselleştirme konusundan da bahsedelim. Araştırmacılar, aşıyı hastaya özel hâle getirmek için ameliyatları sırasında tümörden bir örnek alıyorlar. Akabinde DNA dizilimi ve yapay zekâ kullanılıyor. Sonucunda ise hastanın tümörüne özel olarak üretilen bir aşı ortaya çıkıyor. Her hastada farklı olacağı, bir hastaya verilen aşının başkasında işe yaramayacağı ifade ediliyor.

Araştırmanın gerisindeki isimlerden Dr. Heather Shaw, nihai hedeflerinin kanserden kalıcı olarak uygunlaştırmak olduğunun altını çizdi. 3. aşama, evvelki basamaklardan daha yüksek ölçüde şahsa uygulanacak. Gayeleri 1.100 civarı beşerde deneme yapmak. Umarız başarılı olduğunu görürüz.

Diğer kanser cinslerine de uygulanabilir

Shaw, bu aşının yalnızca cilt kanseri değil diğer kanserler için de kullanılabilme ihtimali olduğunu söyledi. Açıklamaya göre araştırmacılar; akciğer, böbrek ve mesane kanseri için de testler gerçekleştiriyor.