Keltlerin tanrılara hediyesi: İsviçre’de yapılan keşif heyecan yarattı

İsviçre’nin Arisdorf belediyesi yakınlarındaki bir bataklık arazide yapılan yüzey araştırmaları, Avrupa’nın derin tarihine ışık tutan büyüleyici bir keşifle sonuçlandı. İki gönüllü arkeoloğun dikkati sayesinde gün yüzüne çıkarılan altın sikkeler, ülkenin şimdiye kadar bulunan en eski Kelt hazineleri arasında yerini aldı.

Yaklaşık 2 bin 300 yıl öncesine, milattan önce 3. yüzyılın ortalarına tarihlenen bu nadir parçalar, antik dünyanın karmaşık ekonomik ve dini yapısını günümüze taşıyor. İsviçre genelinde bu dönemden kalma sadece 20 kadar örnek olduğu düşünülürse, keşfin arkeoloji dünyası için önemi daha da netleşiyor.

Biri 7,8 gram, diğeri ise yaklaşık 2 gram ağırlığında olan bu sikkeler, isimlerini antik Yunan paralarından alan “stater” birimine dayanıyor. Tarihsel sürece baktığımızda, kıta Avrupası’ndaki Keltlerin o dönemlerde paralı asker olarak görev yapıp ödemelerini Yunan paralarıyla aldığını görüyoruz. Zamanla bu yabancı paralar Keltlere ilham veriyor ve kendi paralarını basmaya başlıyorlar.

Arisdorf’ta bulunan bu altın parçalar da Büyük İskender’in babası II. Philip dönemine ait sikkelerin birer taklidi olarak karşımıza çıkıyor. Bir yüzünde Yunan tanrısı Apollon’un profili, diğer yüzünde ise iki atlı bir savaş arabası figürü seçiliyor. Ancak Keltler, bu tasarımlara kendi kültürel imzalarını da eklemiş durumda. Örneğin küçük olan paranın arkasındaki at figürünün altında, Kelt sanatının vazgeçilmez simgesi olan üçlü sarmal, yani “triskele” motifi göze çarpıyor.

Kutsal su kaynaklarına sunulan hediyeler

Araştırmacılar, bu kadar değerli parçaların neden ıssız bir bataklık arazide bulunduğuna dair oldukça ikna edici bir teori üzerinde duruyor. Kelt toplumunda altın paralar, fırından ekmek almak gibi günlük alışverişler için kullanılmıyordu; bunlar daha çok siyasi bağları güçlendirmek, diplomatik hediyeler vermek veya yüksek bedelli çeyizler hazırlamak için saklanıyordu. Ancak sikkelerin bulunduğu Bärenfels bataklığı gibi sulak alanlar, Kelt inancında tanrıların ikamet ettiği kutsal mekanlar sayıldığı için buradaki keşfin dini bir boyutu olduğu düşünülüyor. Arkeologlar, sikkelerin tesadüfen düşürülmediğini, aksine ilahi güçlere bir şükran göstergesi veya adak olarak bilerek bu suya bırakıldığını tahmin ediyor.

Bu keşfin temelleri aslında 2022 ve 2023 yıllarında bölgede bulunan 34 adet gümüş sikke ile atıldı. O buluntuların yarattığı heyecanla 2025 baharında araştırmalarını derinleştiren gönüllü ekip, nihayet bu iki altın parçayı da toprak altından çıkarmayı başardı. Antik çağın bu parıldayan tanıkları, Mart 2026’dan itibaren Basel’de düzenlenecek özel bir sergiyle ziyaretçilere açılacak. Böylece hem gümüş hem de altın sikkeler, yüzyıllar sonra yeniden bir arada sergilenerek o dönemin gizemli dünyasını meraklılarıyla buluşturacak.