Kimi İnsanların İç Organları Neden Aynadaki Yansımalari Karşıt Şekilde? Ünlü Bir Şarkıcıda da Bu Vaka Var!

Tıpta, “situs inversus totalis” olarak isimlendirilen bu durum, organların ayna imgesinde karşıt değişimi ile karakterize, ender görülen doğumsal anomali olarak gösteriliyor.

“Organların aykırıda oluşu, kişinin hayatını olumsuz yönde etkilemiyor mu, herhangi bir tetkik yapılmadan anlaşılması mümkün değil mi?” aynıi merak edilen birtakım sorulara karşılık aradık.

Tüm organlar zıt tarafta olabileceği benzeri bazen yalnızca kalp doğru yönde olup öbürleri yer değiştirebilir.

Vücudumuz dıştan simetrik bir görünüme sahipken benzer şey iç organlar için geçerli değil. Genele bakıldığında her organın bir yeri var. Fakat bu durum birtakım insanlarda tam karşıtı işliyor.

A-Situs Solitus B-Situs İnversus Totalis

Organların değişimine göre de genetik bozukluğun ismi situs inversus, yalnızca iç organların ayna görünümünde olmasını ifade ediyor. Situs inversus totails (SIT) ise iç organların yanı sıra kalbin de karşıt pozisyonda olması. Dekstrokardi yani sağkalplilikte kalp, solda değil sağ göğüste bulunuyor.

Sol baştan: Organların olağan görünümü – Yalnızca Kalbin Eksenindeki Değişiklik – Tüm organların ayna görünümü

Bir de situs ambiguus yahut heterotaksi durumu mevcut. Bu da organların yerinin tam olarak belli olmamasını işaret ediyor. Karaciğer ortada bulunabilirken dalak hiç olmayabilir ya da birden çok olabilir.

Organların olağan yerinde olmaması, herhangi bir belirti göstermiyor mu?

Sağ taraflı dalak ve sol taraflı karaciğerin belirtildiği karın görüntülemesi

Situs inversus yani organların karşıt tarafta olmasında, bireylerde ekseriyetle medikal belirti ya da komplikasyon bulunmaz. Hatta bu durum, çağdaş tıbbın gelişimine kadar fark edilmemekteydi.

İç organların aykırı olup kalbin olağan olmasında ise riskli durumlar olabildiği için bireylerin ameliyat olması gerekebilir. Organların yerinin tam belli olmadığı hastaların ise medikal meselelerle müsabaka ihtimali SIT hastalarına göre daha fazla.

Nasıl oluyor da organların yeri değişiyor?

Situs inversusun otozomal resesif kalıtım ile geçiş yapması

Bu durumun nedeni tam olarak bilinmese de gelişimsel süreçte aktif rol oynayan nodal ve tekrar gelişim sırasında sağ sol asimetrisinin belirlemesinde görevli PITX2 genlerindeki mutasyonlar dahil olmak üzere çoklu gen mutasyonları ile ilişkilendiriliyor. Primer siliyer diskinezi gibi birtakım bozukluklar da bu hastalık ile ilişkili.

Organların yer değiştirmesi, ilk olarak Aristoteles tarafından tanımlandı.

Kalbin ve akciğerlerin ayna manzarasında konumlanması

Bu anomali durumu ilk olarak Aristoteles, hayvanlarda tanımladı. İnsanlarda ise ilk olarak 17. yüzyılda gözlemlenebildi. Dalağın ve karaciğerin bilakis döndüğü bilinen ilk vaka ise 1600 yılını gösteriyor. Kalbin aksi yönde olmasına dair ilk vaka da 1643 yılında bildirildi.

Situs inversus totalis teşhis ve tedavi süreçlerinde kimi zorluklar bulunuyor.

Hastaların, acil durumlarında teşhis zorlaşabiliyor. Bu yüzden de hastanın kendi durumundan haberdar olması ve bunun kayıtlarda var olması gerekir. Aksi hâlde kalp damarlarının tıkanmasının yanı sıra bazı önemli durumlar ortaya çıkabilir.

Kimi hastaların da bu rahatsızlığın acil durumlarda sorun teşkil etmemesi ve doğru müdahale için vücutlarına dövme yaptırdığı görünüyor.

Situs inversus sıklığı 10 binde 1 olup erkeklerde daha sık görülüyor. Az görülmesi; radyolog, gastroenterolog ve cerrahlari birtakım hekimler için de zorluklar çıkarmasına sebep oluyor. Hekimlerin hastalarla ilgili fazla tecrübesi olmuyor. En meşgul cerrah bile bu anomali durumla bir ya da iki kere karşılaşabiliyor.

Çoğu cerrahın sağ elini kullanması, SIT ameliyatlarını zorlayan durumlar arasında. Bu yüzden de cerrahi takımın daha fazla esneklik ve yaratıcılığa ihtiyacı bulunuyor.

Değişik şekilde ortaya çıkmış hadiseler da var.

Türkiye’de de birtakım hadiseler haberlere bahis oldu. Fakat dünya üzerinde bu rahatsızlığı bulunan değişik vakalar da var. Durumu değişik kılan ise öğrenilme yaşı ve olaya sebebiyet veren hâl.

Herkesin bildiği sanatkarların başında Enrique Iglesias geliyor. Muharrir ve komedyen Catherine O-Hara’nın yanı sıra NBA oyuncusu Randy Foye de bu isimler arasında. Hatta bu durum Randy Foye’nin sporculuk hayatını etkilemiyor.

Ginggaew Lorsoungnern ise organlarının aykırı oluşu onu vefattan ilk defa kurtarmış. İdam mangası tarafından idam edilen Taylandlı suçlu, göğsünün sol tarafından vuruluyor. Morgda uyanan Lorsoungnern, geri götürülüyor ve idam ettiriliyor.

ABD’li Rose Marie Bentley ise 99 yaşına kadar organlarının zıt olduğunu bilmeden yaşıyor. Kalbindeki damarların olağandışı yerleşiminin fark edilmesi üzerine ise vücudu kadavra olarak Oregon Sağlık ve Bilim Üniversitesine bağışlanıyor.

Nadir görülen diğer hastalıklarla ilgili içeriklerimiz: