Minnesota Açlık Deneyi Nedir?

İkinci Dünya Savaşı, tüm dünyaya adeta yıkımı getirmişti. Savaş sonucunda galip gelen devletler güçlerini katlamışken hem kaybeden hem de ortada kaldığı için zarara uğrayan devletler, hayli zorlu geçecek olan günlerin nasıl atlatılacağını düşünüyorlardı. Bilhassa uluslararası kuruluşlar, insanların Avrupa ve Asya bölgelerini vuran kıtlıktan kurtulabilmesi için tahlil üretmeye çalışıyordu.

Bu hususta tahlil arayanlardan biri, Fizyolog Ancel Keys’di. Orduya sağladığı katkılar sayesinde çok sayıda bahis için devlet takviyesi bulabilen Keys, açlığın insan üzerindeki fizikî ve ruhsal tesirlerini görmek ve buradan hareketle az önce bahsettiğimiz bölgelerdeki insanlara yardım etme maksadıyla Minnesota açlık deneyini gerçekleştirdi. Ayrıntılarına gelin birlikte bakalım.

Açlık deneyi, kıtlığın yaşandığı Asya ve Avrupa taraflarında değil Amerika’da gerçekleştirildi. Bu sebeple deneyi yapabilmek için istekli şahıslar aç bırakıldı:

Deneyin gerçekleştirilebilmesi için istekli katılımcılar gerekiyordu. Bunun için de üzerinde “Onların daha iyi beslenmesi için aç kalır mısınız?” yazılı broşürler kullanıldı. Bunun sonucunda yüzlerce kişi müracaat yaptı ve yapılan elemeler sonucunda 36 istekli, Minnesota Üniversitesinde toplandı. Bu bağlamda deney, 19 Kasım 1944’te başladı.

1 yıllık süreçte dört başka aşama bulunuyordu. Bunların her birinde, iştirakçilerin hepsi ayrıntılıca izlendi. İlk 3 ay, tüm iştirakçileri muhakkak bir standarda getirmek için diyet uygulandı

Bu ilk kısımda iştirakçilerin, beden yüklerinin yüzde 25’ini kaybetmesi gerekiyordu. Bu süreci, takibi kolaylaştırmak için tüm iştirakçileri aynı standarda getirme süreci olarak düşünebilirsiniz. Sonuçta ilerleyen vakitlerde kendi bedenlerinin gereksinimlerine göre kalori alacaklar.

Herkesi standarda getirme süreci 3 ay sürdü ve bu süreç içinde sahip olunan kilolara göre günde 3.200 kalori alındı. Asıl zorlu kısım buradan sonra başlayacaktı.

İlk üç ayın akabinde, alınan kalori miktarı herkes için yarı yarıya düşürüldü. Hem de altı aylığına:

Buna yarı-aç kalma süreci diyebiliriz. Çünkü katılımcılar beslenmeye devam etti. aldıkları kalori miktarı günde 1.570 kaloriye kadar düşürüldü. Bu süreç içinde kahvaltı ve öğlen yemeği olmak üzere yalnızca 2 öğün yemek yeme talihleri oldu. Buradaki yemekler de tıpkı kıtlığın yaşandığı ülkelerdeki gibi patates, ekmek ve turp benzeri kolay besinlerdi.

Bu süreç içinde çok sayıda kişi o kadar zayıfladı ki kaburgaları görünür hâle geldi. Üstelik evvelki kadar güçlü hisseden de pek kalmamıştı. Cinsel isteklerinde, kalp atış suratlarında ve beden sıcaklıklarında da düşüşler görülmüştü. Bunlar yetmezmişi bir de ‘yemek’ artık takıntı hâline geldi.

Bazıları yemekleri daha fazlalarmışi görmek için su kullanarak seyreltiyordu. Bazılarıysa yemek kitaplarından kafasını kaldıramaz hâle gelmişti. Başkalarının arasında ise daima yemek bahisli muhabbetler dönüyordu.

Tek yapmaları gereken aç kalmak değildi:

Deneyin başından sonuna kadar, kendilerinden bir günlük tutmaları ve koşu bantlarında onlarca kilometre ara yürümeleri de isteniyordu. Yani kaideler epeyce zorlayıcıydı. yalnızca 3 kişi deney bitmeden ayrılmayı tercih etti. Başkalarını motive eden şey ise tahmin edebileceğiniz üzere kurtarabilecekleri hayatlar oldu.

Zorlu geçen ve iştirakçileri hem fizikî hem de ruhsal açıdan zayıf düşüren 6 ayın akabinde 3 aylık ‘kısıtlı’ iyileştirme etabına geçildi

• İyileştirme etabının öncesi ve sonrası

Bu etapta katılımcılar, almaları gereken enerji ölçüsüne göre gruplara ayrıldı ve o gereksinimlere göre yeni diyetler belli oldu. Bu süreçte sağlık ekipleri her bir kişinin diyetini epey ayrıntılı bir şekilde takip etti. Bu zaman aralığında iştirakçilerin aldığı ortalama kalori miktarı 2000 ile 3200kcal ortasındaydı.

8 haftalık son evrede tüm sınırlamalar ortadan kalktı ve sonrasında deney sonlandırıldı:

Bu noktada tahmin edebileceğiniz aynıi herkes adeta yemeklere yumuldu. Hatta kimi bireylerin aşırı yemeden hastanelik olduğu bile söyleniyor.

Bu deney ne işe yaradı?

Bu deney elbette yalnızca Amerikalıların kıtlık yaşayanları anlayabilmesi için yapılmadı. Bunun da ötesine geçerek açlığın insan vücudunda sebep olduğu fizikî ve ruhsal tepkileri ortaya çıkardı. Örnek olarak insanların açlıkla uğraşırken daha güçsüz olmalarının ya da cinsel dürtülerinin zayıflamasını gösterebiliriz.

Ruhsal açıdan baktığımızda ise insanların açlıkla mücadele ettiği vakitlerde hem karşıtlıkları hem de olumlu olayları büyütmeye yahut depresyona girmeye meyilli olduğu görülmüş. Üstelik yemeğe olan takıntı, çalışmadan sonra bile geçmemiş. Son olarak araştırmacıların bulduğu sonuçları 5 yıl sonra tam hâllyle paylaştıklarını belirtelim. Deney hakkında sizin kanılarınız neler?

Kaynaklar: Kardelen C. Ergin, Matematiksel.org, American Psychological Association, Evrim Ağacı