50 yıl aradan sonra NASA, Ay’a dönmeyi hedefliyor. Bu kere hedef yalnızca adım atmak değil, kalıcı bir varlık oluşturmak. Pekala, bu devasa proje nasıl hayata geçecek?

Yarım asırlık bir bekleyişin ardından NASA’nın Ay’a dönüş planları yeniden gündemde ve bu sefer işler çok farklı!
NASA şu anda ise Artemis programıyla bu hayal gerçeğe dönüşmek üzere. Ay’a dönüş projesinin arkasındaki bilimsel ve teknolojik ayrıntılar neler?
2017’de Trump yönetimi, Space Policy Directive 1’i imzalayarak Ay’a dönüş hedefini 2025 olarak belirledi.

Artemis programı, bu hedef doğrultusunda dört ana bileşen içeriyor: Space Launch System, Orion Uzay Aracı, İnsan İniş Sistemi ve Gateway.
SLS, NASA’nın bugüne kadar inşa ettiği en güçlü roket. Boeing tarafından geliştirilen roket, 65 metre uzunluğunda ve 8,4 metre çapında. İlk üç Artemis misyonu için kullanılacak olan SLS Blok 1 konfigürasyonu, daha sonra Blok 1B ve Blok 2 varyantlarına yükseltilecek.
Orion uzay aracı ise astronotları Ay yörüngesine taşıyacak. Lockheed Martin tarafından tasarlanan araç, Apollo komuta modülüne aynı bir yapıya sahip lakin daha büyük ve gelişmiş teknolojilerle donatılmış. Ayrıyeten Airbus tarafından tasarlanan Avrupa Servis Modülü de Orion’un bir modülü.
Ay yüzeyine iniş için İnsan İniş Sistemi (HLS) gerekecek.

NASA, bu bahiste özel bölüm önderlerini davet ederek SpaceX’in Starship HLS sistemini seçti. Sistem, Ay yüzeyine iniş yapacak ve akabinde astronotları geri getirecek.
Gateway ise Ay yörüngesinde kurulacak ilk uzay istasyonu olacak. NASA, bu istasyonu çeşitli evrelerde inşa edecek ve farklı modüller ekleyecek.
İlk modüller HALO ve Güç ve İtki Elemanı olacak. İstasyon, astronotların Ay yüzeyine inişlerini destekleyecek ve gelecekte Mars’a yapılacak görevler için bir üs fonksiyonu görecek.
2022’de Artemis I, SLS ve Orion’un ilk insansız testini gerçekleştirdi.

Test, NASA’nın Ay’a dönüş yolundaki ilk büyük adımıydı. Akabinde 2025’te Artemis II’nin ilk beşerli testi gerçekleştirilmesi planlanıyor. Bu vazifede, dört astronot Ay’a en yakın mesafeye gidecek ve akabinde Dünya’ya dönecek.
Artemis III ise ilk kere bayan bir astronotu Ay’a indirmeyi hedefliyor. Görevde, astronotlar Ay’ın güney kutbuna iniş yapacak ve altı buçuk gün boyunca araştırmalar yapacaklar.
Artemis IV ve sonraki vazifelerde ise Gateway’in ilk modülleri Ay yörüngesine taşınacak ve kalıcı bir insan varlığı oluşturulacak. Misyonlar, Ay yüzeyinde kalıcı bir üs kurulmasını ve Mars’a yapılacak sorumluluklar için bir temel oluşturmayı amaçlıyor.