NASA, Çin’in Ay aracını lazerle “vurdu”

NASA, Japonya’nın Ay aracı SLIM’e yörüngeden lazer ateşleyerek çok önemli bir teknolojik testi muvaffakiyetle tamamladı. Fakat, uzay aracının yan yatmış olması nedeniyle birtakım zorluklar da yaşandı.

Ay’da GPS’in yokluğu, iniş yapacak şahısların yerini belirlemek için yörünge müşahedelerine güvenmeyi gerektirir. Bu süreci kolaylaştırmak maksadıyla NASA, pozisyonunu bildirmek için güce ihtiyaç duymayan yenilikçi bir aygıt geliştirdi. Bu aygıt, bir iniş aracına takıldığında NASA’nın (LRO) aracından gelen lazer ışınını yansıtarak çalışır. Bu prosedür daha önce Vikram gezgininde başarılıydı ve şu anda SLIM‘de de tesirli olduğu kanıtlandı.

Japonya Havacılık ve Uzay Araştırma Ajansı (JAXA) tarafından geliştirilen SLIM ve Hindistan Uzay Araştırma Örgütü (ISRO) tarafından geliştirilen Vikram, ülkelerini sırasıyla Ay’a iniş yapan dördüncü ve beşinci ülkeler yaparak çok önemli muvaffakiyetler kaydetti. Her iki iniş aracı da NASA’nın Lazer Retroreflektör Dizilerini taşıyarak bu yeni teknolojiyi test etti.

SLIM üzerindeki retroreflektör, yaklaşık bir kurabiye büyüklüğünde ve 5 santimetre çapında kompakt bir aygıt. Bu aygıt, sekiz kuvars köşe-küp prizma ve kubbe şeklinde bir alüminyum çerçeveden oluşuyor ve çeşitli açılardan gelen ışığı yansıtabiliyor. LRO’nun lazer altimetresi, retroreflektörü hedef alabiliyor ve yansıyan ışığı algılayabiliyor.

JAXA ile paydaşlık kapsamında NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nde SLIM’in retroreflektörünü inşa eden ekibi yöneten Xiaoli Sun, “LRO’nun altimetresi buna benzeyenbir uygulama için tasarlanmamıştı, bu nedenle Ay yüzeyindeki küçük bir retroreflektörü belirleme şansı aslında düşük” dedi.

SLIM yan yatınca zorluk daha da arttı ve sinyal almayı zorlaştırdı. Sekiz başarısız denemeden sonra, dokuzuncu ve onuncu denemeler nihayet başarılı bir ping sağladı. Vikram’ın da birden fazla deneme yapması gerekti, lakin SLIM’in yerini belirlemek için iniş aracının tam pozisyonunu bilmek gerekiyordu. Bu da sinyalin SLIM’den geldiğini doğruladı.

Bu sistemin, ideal olmayan şartlarda bile başarılı olması umut verici. Gelecekteki retroreflektörlü pozisyonlandırma sistemleri muhtemelen bu görev için özel olarak tasarlanmış bir yörünge ortağını içerecek. Başlangıçta bu emele yönelik olmayan LRO altimetresinin, yana bakan bir geri yansıtıcıyla bile yeniden de sonuç elde edebilmesi, bu aygıtların sağlamlığının altını çiziyor.

Sun, “LRO ekibinin gökyüzü yerine yana bakan bir retroreflektöre ulaşması, bu küçük aygıtların son derece sağlam olduğunu gösteriyor” dedi ve ekledi: “Bu sistem, gelecekteki beşerli ve insansız sorumluluklar için potansiyel barındırıyor ve halihazırda Ay yüzeyinde bulunan diğer uzay araçlarının ya da objelerin yakınına hassas inişlere imkan sağlıyor.”