Neden 3 ya da 5 Bacaklı Hayvan Yok?

Bu örnekte olduğu gibi, var olmayan ve var olmayacak canlılara “yasak fenotip” deniyor. Fenotip(dışyapı), genetik ve çevresel faktörlerin yarattığı özelliklerin canlıların dış görünüşündeki yansımasıdır. Çoklukla genler tarafından belirlenir.

Bu özelliğe sahip canlıların ortaya çıkmamasındaki temel faktör genlerdir. İşte evrimsel süreçte bizi oyuncak hamuruymuşuz şekillendiren bu dönüm noktasının ayrıntıları:

Üç ayaklı olmasalar da kimi hayvanlar kuyruk, yüzgeç gibi organlarını üçüncü bir ayaki kullanabiliyor.

Dik durabilmek için kuyruğundan destek alan mirketler, kuyruk tüylerini kullanarak ağaç gövdesinde istikrarda kalabilen ağaçkakanlar, yürürken daha az enerji harcamak için kuyruğunu bacak kullanan kangurular ve okyanus tabanında “yürürken” üç yüzgecini kullanan tripod balıkları bu örnekler arasında öne çıkan hayvanlardandır.

Altı bacaklı böceklerin bacakları ise üçlü bir takım halinde hareket eder. Bacakların yarısı havadayken diğer yarısı ise yere basar. Buna “dalgalı üç ayak” yürüyüşü deniyor.

Birtakım canlıların üç ayağa ihtiyacı var aynıi görünmesine karşın pekala neden hiç bu türlü bir canlı oluşmadı?

Bunun nedeni çok ama çok uzun zaman önceye dayanıyor. Filogenetik, evrim üzerindeki en güçlü kısıtlamadır. Bu kavram, biyolojik tiplerin çeşitli hallerden geçerek meydana gelen evrimsel gelişimidir ve bu münasebetlere filogeni denir. İlgili kavram olan filogenez, bir biyolojik tıbbın çeşitli biçimlerden geçerek meydana gelen evrimsel gelişimidir. Terim, bir organizmanın belli bir özelliğinin gelişimi için de kullanılır. Bu tabirin sıfat hali ise filogenetiktir.

Uzuvların ortaya çıkmasından önce meydana gelen iki taraflı simetrik bir beden planı erken genetik olarak benimsenmiştir. Bu da herhangi bir üç ayaklı hayvanın evrimleşmesini büyük ölçüde kısıtlıyor. Kodlarımız bu biçimdedir, hayatın evriminin çok erken devirlerinde DNA’mıza yerleşmiştir. Hatta bacak, yüzgeç, kanat gibi uzuvların evrimleşmesinden önce bile gerçeklemiş olabilir.

Amputeler ve mutasyonlar nedeniyle üç bacakları canlılara rastlamak mümkündür.

Uzuvları kesilmiş dört ayaklı hayvanlar ya da mutasyonlar ve doğum anormallikleri nedeniyle üç yahut beş bacaklı canlılar görülebilir. Uygun tedaviler sağlandığı sürece bu canlılar hayatlarına olağan bir şekilde devam edebilmektedir.

Üç ya da beş hayvan fikri kulağa garip gelse de bilim kurgu yapıtlarında sıkça işlenebiliyor.

Kim bilir, tahminen de üç yahut beş bacağı olan canlılar cihanın bir yerlerinde evrimleşmiştir ve onlar da iki ayakla yürümenin ne kadar zor olabileceğini düşünüyorlardır.

Kaynaklar: 1, 2, 3, 4, 5