Neden Kimileri Etrafındaki Olayları Işık Suratında Fark Ederken Kimileri Geç Kalır?

Ya da bir arkadaşınızın, spor karşılaşmasında topun taraf değişikliğini başkalarından daha süratli algılayıp harekete geçtiğini fark etmişsinizdir. Bu benzeri durumlar yalnızca talih mı, yoksa beynimizin ve gözlerimizin çalışma halinden mi kaynaklanıyor?

İşte bu soruların yanıtları aslında hayli değişik bilimsel gerçeklere dayanıyor. Beynimizin ve gözlerimizin nasıl çalıştığını daha iyi anlayarak, neden kimilerimizin etrafımızdaki olayları başkalarına göre daha süratli gördüğünü daha iyi anlayabiliriz.

İnsan beyninin olayları algılama suratı, görsel işlemleme kapasitesine bağlı.

Görsel işlemleme, gözlerimizden gelen bilgilerin beynimiz tarafından manalı hâle getirilmesi süreci. Birtakım insanların beyinleri de bu süreci daha süratli gerçekleştiriyor. Bu durum, beynin yapısal farklılıklarından kaynaklanabiliyor.

Örneğin, kimi insanların görsel korteksleri (görsel bilgiyi işleyen beyin bölgesi) daha gelişmiş ve bu da onların görsel bilgileri daha süratli işlemesine imkan tanıyor.

Görsel işlemleme suratı üzerinde genetik faktörler büyük rol oynuyor.

Ebeveynlerimizden aldığımız genler, beynimizin ve gözlerimizin yapısını da etkiliyor. Lakin yalnızca genetik değil çevresel faktörler de bu hususta tesirli. Küçük yaşlardan itibaren görsel dikkati geliştiren aktivitelerle (örneğin, süratli refleks gerektiren sporlar) ilgilenmek, beyin yapısının ve görsel işlemleme suratının gelişmesine katkı sağlıyor.

Dikkat ve konsantrasyon, olayları süratli fark etmede çok önemli faktörler.

Dikkatini makul bir noktaya yoğunlaştırabilen bireyler, etraflarındaki değişiklikleri daha süratli fark ediyor. Tabii ki bu maharet, beyin eğitimi ve daima pratikle geliştirilebilir. Meditasyon ve dikkat idmanları yaparak konsantrasyon yeteneğini artırarak görsel algının hızlanmasına yardımcı olmak mümkün.

Yaş, görsel işlemleme suratını etkileyen bir diğer faktör.

Genç bireylerin görsel algılama suratı genellikle yaşlılara göre daha yüksek. Bunun nedeni, genç bireylerin beyin hücrelerinin daha etkin ve hudut irtibatlarının daha güçlü olması. Ayrıyeten genel sağlık durumu da görsel algıyı etkileyebiliyor. Örneğin; kâfi uyku almamak, gerilim ve beslenme eksiklikleri görsel işlemleme suratını olumsuz etkileyebiliyor.

Son olarak, pratik ve tecrübe de olayları süratli görmede çok önemli bir rol oynuyor.

Sürekli olarak muhakkak bir alanda pratik yapan şahıslar, o alandaki olayları daha süratli fark edebiliyor. Bu durum, beyinlerinin o spesifik bilgileri daha süratli işlemesi ve tanıması ile ilgili. Mesela bir futbolcu, alandaki süratli hareketleri anında fark edebilir ve buna göre tepki verebilir.

Ancak kimi araştırmalar da daha süratli tepki verenlerin düşünmeye daha az zaman harcayacağını gösteriyor. Bu da daha az şuurlu kararlar almak demek.