Hepimiz zaman zaman kulak çınlaması, vızıltı ya da şırıltı benzeri sesler duymuşuzdur. Pekala, kulak çınlaması neden olur, nereden geliyor bu sesler? Tıp dünyasında “tinnitus” olarak da bilinen kulak çınlaması, bazen kolay bir durum olsa da bazen de bir rahatsızlığın habercisi olabilir. Bu yüzden de kulak çınlaması tedavisi ve sebepleri gibi her ayrıntısı bilmekte yarar var.

Çoğu zaman dışarıdanmış gibi algıladığımız bu sesler aslında kulağımızın içinden gelir. Dışarıdan herhangi bir ses gelmeksizin kişinin kendi kulağında sesler duyması durumu epey yaygın bir durum.
Hem süreksiz hem kalıcı olabilen kulak çınlaması, tek taraflı olabileceği gibi çift taraflı da yaşanabilir. Çoğu zaman yanlış anlaşılan, ömür kalitenizi bozabilecek kulak çınlaması sebepleri hakkında bilmeniz gerekenler bulunuyor.
Kulak çınlaması nedir?
Kulağınız çınladığı zaman “Biri beni anıyor.” aynıi espriler yapsak da aslında bunun daha fazlası var. Yaygın bir sorun olan kulak çınlaması, insanların yaklaşık yüzde 15 ila 20’sini etkiliyor ve bilhassa yetişkinlerde görülüyor. Bu tabii ki çocuklarda görülmeyeceği manasına gelmiyor.
Çınlama, uğultu, tıslama, cıvıltı, ıslık sesi ve diğer sesleri duyma hissi olarak tanımlanan kulak çınlaması, kimi zaman daima olabileceği gibi kimi zaman gürültülü ve aralıklı da olabilir. Arka plan gürültüsü düşük olduğunda çoklukla daha kötü olur. Bilhassa geceleri sessiz bir odada uyumaya çalışırken bunun farkına daha çok varabilirsiniz.
Kulaklarda gürültüyü yaratan nedir?

“Kulak çınlaması neden olur?” sorusuna net bir karşılık vermek mümkün değil lakin birtakım teoriler var. Bunlardan biri de iç kulaktaki hasarın, sonlar tarafından beynimizin sesi işleyen kısımlarına taşıyan sinyalin değişmesi durumu.
Diğer teori ise işitsel korteks ile diğer hudut devreleri arasındaki olağandışı etkileşimler. Dikkati ve hisleri denetim eden işitsel korteks, beynin diğer kısımları ile iletişim hâlindedir ve birtakım çalışmalarda görülmüş ki kulak çınlaması yaşayan bireylerin bu işitsel olmayan beyin bölgelerinde kimi değişiklikler var.
Kulak çınlamasının iki yaygın tipi var: Subjektif ve objektif
Yaygın olarak görülen tıp subjektif kulak çınlaması. Sesleri sadece siz duyabilirsiniz. Ender de olsa ses, kalp atışınıza uygun ritmik olarak titreşir. Şayet bunu tabip, stetoskopla duyuyorsa objektif kulak çınlaması tarifi yapılır. Lakin bilim insanları, hala daha bunun nasıl olabildiğini anlamış değiller.
Objektif kulak çınlaması ise az görülen bir durum. Atardamarlardan ya da toplardamarlardan akan kanın ürettiği gürültü gibi kulağa yakın yapıların yarattığı gerçek gürültü temsil edilir. Diğer insanlar bazen o bireye çok yakınsa çınlama seslerini duyabilir.
Peki kulak çınlaması sebepleri nelerdir? Madde madde bakalım.
Yaşa bağlı işitme kaybı (presbycusis)
Yaş ilerledikçe, iç kulaktaki hudut hücrelerinin zarar görmesi sonucu işitme kaybı yaşanabilir. Bu durum, bilhassa 60 yaş üstü bireylerde kulak çınlamasına neden olabilir.
Ses kirliliği
Uzun periyodik yüksek ses düzeylerine maruz kalmak (konserlerde, kulüplerde ya da iş yerinde) iç kulağa zarar verebilir.
Kulak enfeksiyonları ve hastalıklar
Orta kulak enfeksiyonları, Meniere hastalığı gibi kulak hastalıkları ya da eustaki tüpünün fonksiyon bozukluğu da tinnitusa yol açabilir.
Kulak kiri birikimi
Kulak kiri her ne kadar kulağımızı koruyan bir madde olsa da fazlası kulak kanalını kapatabilir ve ses dalgalarının iç kulağa ulaşmasını engelleyerek çınlamaya neden olabilir.
Baş ve boyun travmaları
Kafa ve boyun bölgesinde yaşanan travmalar; iç kulak yapısını, işitme hudutlarını veya beyinle ilgili bölgeleri etkileyerek kulak çınlamasına sebep olabilir.
Bazı ilaçların yan etkileri
Aspirin, birtakım antibiyotikler ve kanser ilaçları benzeri ilaçların yüksek dozları, kulak çınlamasını ortaya çıkarabilir.
Stres ve anksiyete
Psikolojik faktörler, bilhassa gerilim ve anksiyete, kulak çınlamasının şiddetini ve sıklığını artırabilir.
Bu nedenlerin her biri, kulak çınlamasının potansiyel tetikleyicileri olarak görülebilir. Lakin tinnitus ekseriyetle birden fazla faktörün birleşimi sonucu ortaya çıkar. Bu nedenle, kesin nedenin belirlenmesi ve uygun tedavi usulünün seçilmesi için bir sağlık profesyoneline danışmak gerekir.
Kulak çınlaması neyin habercisi?

Kulak çınlaması üstteki nedenlerin yanı sıra birtakım önemli rahatsızlıkların da habercisi olabilir. Şayet “Kulak çınlaması ne zaman tehlikeli olur?” diye merak ediyorsanız bu nedenleri de bilmelisiniz.
Kulak çınlaması belirtileri farklı çeşitte olabilir.
Kulak çınlaması belirtileri arasında en yaygın olan kulaklarda daima ya da aralıklı olarak duyulan çınlama ve çıtırtı, vızıltı gibi seslerken öteki belirtiler de görülebilir. Çınlamanın ses düzeyi zamanla değişiklik de gösterebilir ve ses şiddetinde dalgalanmalar olabilir.
Uykuya dalarken yahut bir şeye konsantre olduğunuzda da kulak çınlaması daha besbelli hâle gelebilir. Bu da uyku problemlerine ve günlük aktivitelerde dikkati toplama noktasında zahmet çıkarabilir.
Kulak çınlaması tanısı nasıl konuyor?

Sağ ya da sol kulak çınlaması ya da her ikisinin de sizi rahatsız ettiği durumlarda bir kulak burun boğaz (KBB) hekimine görünmenizde yarar var. Teşhis süreci, hasta ile ayrıntılı bir tıbbi geçmiş görüşmesi yapılması ve fizikî muayene ile devam eder.
Kulak çınlamasının özellikleri, şiddeti ve etkilediği hayat alanlarını sorgulamanın akabinde kimi testler yapılabilir.
Kulak çınlaması nedeni çoklukla bu değerlendirmeler sonucunda belirlenebilir. Lakin birtakım durumlarda spesifik bir neden bulunamayabilir. Bu durumda, tedavi semptomların idaresine odaklanılır.
Kulak çınlaması tedavisi var mı?

Ses terapisi (Maskeleme)
Tinnitus seslerini maskelemek için dışarıdan muhakkak seslerin kullanılması tekniğinde, beyaz gürültü makineleri, uygulamalar ya da düşük düzeyli arka plan müziği kullanılabilir.
Bilişsel davranışçı terapi (BDT)
Bu yol, kulak çınlamasının yol açtığı gerilim ve anksiyeteyi yönetmeye yardımcı olan ruhsal bir terapi. Kişinin tinnitus algısını ve buna verdiği yansıları değiştirmesi amaçlanır.
İlaç tedavisi
Tinnitusun altında yatan bir sağlık sorunu varsa (örneğin, enfeksiyon) ilgili durumu tedavi etmek için ilaçlar kullanılabilir. Lakin kulak çınlaması için özel bir ilaç tedavisi maalesef yok.
İşitme cihazları
İşitme kaybı olan şahıslarda, işitme aygıtları tinnitus seslerini azaltmaya yardımcı olabilir.
Kulak çınlaması için kesin bir “tedavi” olmasa da birçok prosedür semptomların şiddetini azaltmaya ve etkilediği kişinin hayat kalitesini artırmaya yardımcı olabilir. Kulak çınlaması tedavi seçenekleri, rahatsızlığın nedenine ve semptomların şiddetine göre değişiklik gösterir.
Kulak çınlamasını kimi noktalara dikkat ederek kendiniz de önleyebilirsiniz.

Kulak çınlaması, pek çok kişiyi etkileyen karmaşık bir durum. Semptomlarınız varsa mümkün olan en iyi sonucu elde etmek için bir KBB doktoruna başvurmanız gerekir. Erken teşhis ve uygun tedavi prosedürleri, kulak çınlaması ile başa çıkmada büyük bir fark yaratabilir.
Belirttiğimiz tedbire stratejilerini uygulayarak, kulak çınlamasının riskini azaltabilir ve genel kulak sıhhatinizi koruyabilirsiniz. Kulak çınlamasıyla mücadelede en çok önemli adım, şuurlu olmak ve sağlıklı hayat alışkanlıklarını benimsemekten geçiyor.
Sağlığınız için incelemek isteyebileceğiniz diğer içeriklerimiz: