Soğuk İklimde Yaşamanın, Ömrü Uzattığına Dair Yeni Delil

Pek çoğumuz soğuk bir yerde yaşamamızı sürdürmektense sıcağı tercih ederiz. Pekala da daha düşük sıcaklıkta yaşamanın daha uzun bir ömre yahut daha sağlıklı bir yaşlılığa neden olabileceğini söylesek? En azından Almanya’daki Köln Üniversitesi’nde yapılan yeni bir araştırma, bunun mümkün olabileceğini ortaya koyuyor.

Bilim insanları, soğuğun genetik tesirini anlayabilmek için Caenorhabditis elegans (C.elegans ) tipi solucanlar üzerinde bir çalışma gerçekleştirdiler. Baştan söyleyelim; bilhassa C.elegans solucanları, insanlarla pek çok genetik aynıliğe sahiptirler. Bu nedenle de bilim insanları, genetik araştırmalar sırasında solucanları sık sık kullanır. Ayrıyeten soğuğun uzun ömür ve daha sağlıklı bir yaşlılık üzerinde tesiri olduğu da uzun vakittir biliniyor. Lakin bunun nedenlerine dair cevaplanmamış onlarca soru bulunuyor.

Düşük sıcaklıklar, yaşlılarda görülen hastalıklara neden olan kötü proteinlerin birikmesini engelliyor

Söz konusu çalışma gerçekleştirilirken insanlarda bulunan ve protein atıklarını parçalayan PA28γ/PSME3 proteazom aktivatörünün, C.elegans solucanlarındaki karşılığı kullanıldı. Sıcaklıktaki bir miktar düşüşün, aktivatörün çalışması ve zararlı proteinlerin birikmesinin engellemesi için kâfi olduğu görüldü.

Daha da kıymetlisi bilim insanları, genetik mühendisliği ile proteazom aktivitesinin sağlanabileceğini keşfetti. Yani klimayı fazladan soğutup elektrik faturasını kabartmaya gerek yok. Çünkü bu mevzudaki çalışmaların devam etmesi haline bedenin sıcaklığını düşürmeden ‘kötü protein‘ birikiminin engellenebileceği tedavilerin mümkün olduğu görüldü.

Kötü protein nedir?

Kötü protein ifadesi çoğumuz için bir mana ifade etmiyor olabilir,açıklayalım. Alzheimer, Parkinson gibi daha çok ilerleyen yaşlarda ortaya çıkan hastalık, temelde bu kötü proteinlerin birikimi sonucu oluşur. Örneğin Alzheimer, büyük oranda hudut hücrelerinin arasındaki sinaptik boşluklarda ve beyindeki boşluklarda amiloid beta ve tau proteinlerin birikmesi sonucu oluşur. Bu hastalık oluşturan proteinlere de genel olarak ‘kötü protein’ deniyor.

Peki bu araştırma neye yarar sağlayacak?

Tahmin edebileceğiniz bu araştırma, direkt olarak Alzheimer yahut aynı hastalıkların kalıcı tedavisini ortaya çıkarmayacak. Lakin hem ‘sağlıklı yaşlanma‘ hem de yaşlanmaya bağlı hastalıkların tedavileri için çok önemli bulgular ortaya koyuyor. Bu çalışmadaki bulgular sadece hastalıkların tedavisini, önlenmesini de mümkün kılabilir. Elbetteki yaşlılığa bağlı hastalıkların yok edilmesi, hem hastalıklara harcanan milyarlarca doların korunmasını hem de toplumların ortalama refah düzeyini artırabilir.

Özetle; bilimsel bulgular, soğuk iklimde yaşamanın sıcak iklimde yaşamaya göre ömrü uzattığını ve daha sağlıklı bir yaşlılık periyoduyla bağı olduğunu kanıtlıyor. Dolayısı ile Sibirya’da yaşayan birinin, Ekvator’da yaşayan herhangi birinden daha uzun ömürlü ve daha sağlıklı bir yaşlı olmasını bekleyebiliriz. Fakat bilim insanları, bu bulgular üzerinde yaptıkları çalışmalar ile tüm insanları soğuk iklime taşımayı değil, nerede yaşıyor olurlarsa olsunlar aynı derece sağlıklı kılabilmeyi amaçlıyorlar.