Torunlarınızın Muhtemelen Göremeyeceği 15 Hayvan

Son yüzyılda meydana gelen hayvan yok oluşlarının çoğundan insanlar olarak biz sorumluyuz. Yaşam alanlarını yok ediyoruz, ekosistemlerini kirletiyoruz, hayvancılık sanayisine olan yüksek taleplerimizi sürdürüyoruz ve avlanıyoruz. 

Üzücü gerçek ise şu ki, ömür halimizi ve tüketim alışkanlıklarımızı değiştirmezsek önümüzdeki yıllarda çok daha fazla hayvan aynı mukadderatı paylaşacak.

Nesli tükenmekte olan hayvanların yazgısı bizlere bağlı.

Aşağıda yer verdiğimiz hayvanlar azımsanamayacak derecede tehdit altındafakat hiçbir şey imkânsız değil. Birçok insan onları korumak için çalışıyor yalnızca onların çalışması da kâfi olmuyor. 

Bireysel olarak bir şeyler yapmak istiyorsak öncelikle avcılık faaliyetlerini desteklemememiz, hayvanların vücutlarından yapılan (deri, kürk, fildişi vb.) ürünleri satın almaktan kaçınmamız ve hayvancılık sanayisine olan fazla taleplerimizi azaltmamız veya tamemen bırakmamız lazım. 

Hayvanların jenerasyonunun tükenmesine sebep olan en çok önemli etkenler şu şekilde sıralanıyor:

• Hayvancılık sanayisinin iklim krizi üzerindeki tesiri (Konuyla ilgili ayrıntılı bilgi için Netflix’teki “Cowspiracy” belgeseline göz atabilirsiniz.)
• Balıkçılık ve plastik atıklar nedeniyle okyanus ve deniz kirliliği
• Avcılık
• Habitat tahribatı
• Hava kirliliği
• Toprak kirliliği

Şimdi ise, torunlarımızın muhtemelen göremeyeceği, nesli tükenmekte olan hayvanların listesine geçelim:

1. Filler

Vahşi tabiatta yaklaşık 415.000 Afrika fili kaldı ve sayıları süratle düşüyor. Filler için ana tehdit ise avlanma. Yasadışı fildişi ticareti, tüm Afrika’daki fil popülasyonları üzerinde yıkıcı bir tesire sahip.

Yaşam alanları, hayvancılık için kullanılan çiftliklerle ve yaratılan kentlerle işgal edilirken filler de yaşadıkları yerleri kaybediyor. Hâl bu türlü olunca, insanlarla benzeyenyerlerde yaşamak ve onlarla barınamamanın sonucunda öldürülüyorlar.

2. Pandalar

Panda, gezegendeki en sevilen hayvanlardan biridir. Onları ne kadar sevsek de farkında olmadan sonlarını biz getiriyoruz. Yabanî tabiatta yalnızca 1.800 civarında dev panda kaldı.

Vahşi tabiatta ya da esaret altında panda yetiştirmek ise hayli zor. Dişi dev pandalar, yılda sırf bir kere yumurtlar ve bir erkek 40 saatlik bir süre içinde yumurtayı döllemezse, imkan bir sonraki yıla kadar kaçmış olur.

3. Pangolinler

Pullu memeliler olarak da bilinen pangolinler, dünyadaki en çok yasa dışı ticareti yapılan hayvanlardan biridir. Çoklukla geleneksel Çin tıbbında kullanılan etleri ve pulları için avlanırlar. Ayrıyeten, habitat kaybı ve ormansızlaşma tehdidi altındalar.

4. Deniz kaplumbağaları

Deniz kaplumbağalarının jenerasyonunun tükenmesine; balıkçılık, kabuklarının yasa dışı ticareti, kirlilik ve kıyı gelişiminin neden olduğu kesintiye uğramış kaplumbağa yetiştiriciliği de dahil olmak üzere bir dizi insan faaliyeti neden olmaktadır.

Balıkçılığın ekosisteme verdiği zarar tahmin ettiğimizden çok daha yüksek. Her yıl milyonlarca deniz canlısı, balıkçı ağlarına takılarak yaşamını kaybediyor ve biyoçeşitlilik her geçen gün daha fazla azalıyor. 

Her gün biraz daha artan vejetaryen ve vegan beslenmenin iklim krizi ve çevre üzerindeki olumlu tesiri bilimsel olarak kanıtlandı. Etçil beslenmekten tamamen vazgeçemiyorsak bile azaltarak biz de dünyamız için bir adım atabiliriz.

5. Gergedanlar

Gergedanların kitlesel yok oluşuna yönelik ana tehdit, kaçak avlanma. Klasik Çin tıbbında kullanılan boynuzları için öldürülmelerinin yanı sıra dünyanın kimi bölgelerinde gergedan boynuzu altından daha değerli. Bu yasa dışı ticaretin bir sonucu olarak, yırtıcı tabiatta yalnızca yaklaşık 5.500 siyah gergedan kaldı.

6. Arılar

Arılar gezegendeki en çok önemli hayvanlardan biridir fakat ne yazık ki onların da kuşağı tehlike altında. Özellikle son yıllarda, tüm dünyada arı popülasyonlarında azımsanamayacak bir düşüş oldu.

Bunun birçok sebebi var ama en değerlisi arıcılıkta kullanılan pestisit ve diğer kimyasallar. Bu maddeler arıları öldürebiliyor veya yiyecek bulmalarını zorlaştırıyor.

7. Kutup ayıları

Vahşi tabiatta yaklaşık 22.000 kutup ayısı kaldı ve sayıları gittikçe azalıyor. Dünyanın sıcaklığı yükseldikçe kutup ayılarının hayatta kalmaları için gerekli olan buzlar eriyor. Böylelikle yaşam alanlarını kaybediyorlar ve yiyecek bulmakta zorlanıyorlar. 

8. Kaplanlar

Habitat kaybı, avlanma ve insanlarla çatışma dahil olmak üzere bir dizi tehdit nedeniyle; vahşi doğada derhal çabucak 4.500 kaplan kaldı. İyi haber şu ki, müdafaa eforları sonuç vermeye başlıyor ve kaplan popülasyonları yavaş yavaş artıyor.

Bununla birlikte, iklim değişikliği ve habitat kaybı durdurulmadıkça (veya en azından çok önemli ölçüde yavaşlatılmadıkça), kaplanlar için bu iyi haber uzun sürmeyecek.

9. Yunuslar

Yunuslar gezegendeki en sevilen hayvanlardan biridir. Maalesef, epey etik dışı bir şekilde deniz parklarında ve hayvanat bahçelerinde esaret altında tutulmaları yaygındır.

Nesillerinin tükenmesindeki en büyük sebep ise tekrar balıkçılık. Uluslararası Balina Avcılığı Kurulu, en iyi ihtimalle, yılda en az 300.000 deniz memelisinin balıkçı ağlarına takılarak öldürüldüğünü tahmin ediyor. Balıkçılığın dünyaya verdiği ziyanla ilgili Netflix’te bulunan “Seaspiracy” belgeseline göz atabilirsiniz.

10. Aslanlar

Aslan, gezegendeki en ikonik hayvanlardan biridir. Yüzyıllar boyunca, gücün sembolü olarak hürmet görmüştür ancak vahşi tabiatta yalnızca 23.000 civarında aslan kaldı ve sayıları süratle düşüyor.

Aslanlara yönelik ana tehditlerden biri ise yeniden habitat kaybı. İnsanlar; onların ömür alanlarını hayvancılık çiftlikleri ve kentler için işgal ettikçe, aslanlar doğal yuvalarının birçoklarını kaybetti. Bunun yanı sıra; kürkleri, etleri ve beden kesimleri için insanlar tarafından öldürülüyorlar.

11. Çitalar

Vahşi tabiatta yalnızca 8.000 civarında çita kaldı. Çitalar için de ana tehdit habitat kaybı. İnsanlar, onların bölgelerine doğru genişledikçe çitalar yaşamak ve avlanmak için ihtiyaç duydukları yerleri kaybettiler.

Ayrıca, avlanma ve yasa dışı yaban hayatı ticareti nedeniyle de tehdit altındalar. Çoklukla, giysi ve diğer eşyaları yaparken kullanılan kürkleri için öldürülüyorlar.

12. Maymunlar

Maymunlar, hayvanlar alemindeki en yakın akrabalarımızdan biridir. Orangutanlara yönelik ana tehdit habitat kaybıdır. İnsanlar; palm yağı için ormanları tahrip ettikçe orangutanlar doğal yuvalarının birçoklarını kaybetti.

Pek çok maymun da ekseriyetle “spor” ismi altındaki cinayet olan avcılık nedeniyle öldürülür, yemek için avlanır ya da yakalanıp yasa dışı evcil hayvan ticaretine satılır.

13. Balinalar

Balinalar gezegendeki en büyük hayvanlardan biridir. Ayrıyeten çok zekilerdir. Ne yazık ki onlar da ekseriyetle etleri ve yağları için avlanırlar. benzeyenyunuslarda olduğu; kirlilik, balık ağlarına dolanma ve beslendikleri balık ekosistemlerindeki azalma nedeniyle de tehdit altındalar.

14. Lemurlar

Lemurlar, gezegendeki en çok tehlike altındaki hayvanlardan biridir. 100’den fazla lemur tipi vardır ve neredeyse tamamı yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Lemurlar için de ana tehdit habitat kaybıdır. Ek olarak, avlanma ve yasa dışı evcil hayvan ticareti nedeniyle tehdit altındalar.

15. Amur parsı

Amur parsları, yabanî tabiatta yalnızca 100 civarında bireyi kalmış, dünyadaki en ender büyük kedilerden biridir. Habitat kaybı ve av kıtlığı nedenlerden tehlike altındalar.

Ancak, bu büyük kediler için umut var. Hayat alanlarının yaklaşık %75’i Rusya ve Çin’deki korunan alanlarda bulunuyor ve bu korunan alanların dışındaki uygun habitatlara taşınıyorlar.

Değişim bizim elimizde.

Şimdilik 15 hususla sınırlı kaldığımız listeye birçok hayvan daha ekleyebiliriz. Tahrip ettiğimiz dünya ve sırf kendi çeşidimizi düşündüğümüz zihniyetimizi değiştirmeye çalışmadıkça gezegenimiz maalesef her geçen gün, biz de dahil olmak üzere yaşayan her canlı için daha kötü bir hâl alacak. Bu yıkıcı gidişatı değiştirmek ise tamamen bizim elimizde.

Kaynaklar: WWF, The Roundup, Discover Magazine