Telefonumuzun hafızasının dolu olduğundaki kütlesi, boş olduğundan daha fazla olabilir mi? Telefonumuz bir bardak olmadığına göre bu soru komik gelebilir lakin sizi şaşırtabilecek birtakım datalar var.

Bilginin kütlesi olabilir mi? Mantığınıza oturtamayabilirsiniz teorik olarak olabilir. Telefonumuzdaki bilgilerin de bir kütlesi olabilir. Üstelik bu durumu Einstein’in teorisine dayandırarak bile açıklayabiliriz.
Kafanız gereğince karıştıysa görelilik, matematik ve bilgisayar biliminin ışığından giderek bu türlü bir şeyin nasıl mümkün olabileceğini açıklığa kavuşturalım.
Evet, bilginin kütlesi var.
Bilgi, elektronlar üzerinde depolanır ve elektronlar, aşırı derecede küçük olsalar da muhakkak bir kütleleri vardır. En azından Einstein tarafından öğrendiğimiz kadarıyla o denli ve Einstein’ın E=mc² denklemini kullanarak enerjiyi (E) tartabileceğimiz bir şeye dönüştürmek mümkün. kütle farkına geçmeden önce enerji düzeylerinin nasıl ve neden değiştiğine bakalım.
Elektronik olmayan şeylere (defter, ajanda vb.) bilgi eklediğimizde fark ortadadır. Boş sayfaya karşılık dolu sayfa. Lakin telefonlarımızda yahut diğer elektronik cihazlarımızda durum bundan fazlasıdır. Bilgiler, 0’lar ve 1’ler dizisi hâlinde kodlanmış bilgiler olarak depolanır.
Bilgi kodlanırken enerji artar.

Cihazınızın bataryasının azalması faktörünü göz gerisi ettiğimizi varsayalım. Telefonunuzun belleğine az önce üst üste çektiğiniz 50 tane kedi fotoğrafını eklediğinizde ya da sonrasında bu fotoğraflardan beğenmediklerinizi sildiğinizde az önce bahsettiğimiz sayıları eklemiş ya da çıkarmış olmazsınız. Sadece onları değiştirirsiniz. Yani 1’leri 0’lara, 0’ları 1’lere çevirirsiniz.
Bellekteki manyetik gibi özelliklere sahip atom grupları, 1’i yahut 0’ı depoladıklarına göre bir yönde hızlanırlar ve nasıl hizalandıklarına göre farklı ölçülerde güce sahip olurlar. Bellek, elektronları yerinde tutarak yahut tutmayarak çalışır. Şöyle de diyebiliriz; yerlerinde tutulurken yani elektronlar bilgiyi kodlarken daha “enerjik” olurlar. Bu durum her dijital bilgi için geçerli.
Einstein’a dönecek olursak da “Daha fazla enerji, daha fazla kütleye eşittir.” Yani teknik olarak telefonunuzun hafızasını doldurmak kütlesini artırır. “Ne yani, telefonlarımız hakikaten de ağırlaşıyor mu?” diyorsanız okumaya devam edin.
Ee, telefonların hafızası kütleyi etkiliyor mu, etkilemiyor mu?

Weber Kanunu’na göre şayet fark %5’ten fazlaysa iki objenin farklı yüklerde olup olmadığını anlayabiliriz. Örneğin bir iPhone’un yükünde değişiklik hissetmemiz için ortalama 7 gram civarında bir bilgi gerekir.
Tüm internetin verisi hemen çabucak 5 trilyon TB ve bu bile 1 gramın 1/200.000’inden biraz daha fazla. Bu yüzden telefonun yükündeki farklılığı hissetmemiz için tüm internetin yükünü bir milyon kattan fazla çarpmamız gerekir.
Kısacası telefonun kütlesinin artması teknik olarak mümkün olsa da kütlede gözle görülür bir fark yaratmak için çok çok fazla ölçüde güce ihtiyaç var. Depolanmış 200 GB data ise bir toz zerresinden yüz milyonlarca kat daha hafif. Dambıl niyetine kullanacağınız telefonlarınızı yavaşça masaya bırakabilirsiniz.
İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimize göz atmayı unutmayın: