Lisanın Her Bölgesi Farklı Tatları Algılıyor Bilgisi Gerçeği Yansıtıyor mu Yoksa Yalnızca İl Efsanesi mi?

Bu teoriyi senelerce bize öğretmiş olsalar bile aslında ufak bir tadım testiyle bunun mümkün olup olmadığını deneyebilirsiniz.

Peki sahiden de lisanın her bir bölgesi, farklı tatlar için mi ayrılmış durumda?

İnsan lisanında tatların algılandığı belli bölgeler olduğu fikri uzun müddettir tartışılan bir mevzu.

Senelerdir bildiğimiz, dilin farklı bölgelerinin farklı tatları daha ağır algıladığına dair bir teori vardı. Bu teoriye göre, tat tomurcuklarının muhakkak tatları algılama eğilimi olduğu savunuluyordu:

• Tatlı: Lisanın ucu
• Tuzlu: Lisanın kenarları
• Ekşi: Lisanın yanları
• Acı: Lisanın arkası

Hatta bu çizimlerin olduğu, ders kitaplarındaki o meşhur lisan diyagramı gözünüzün önüne gelmiştir. Fakat bu teori, günümüzde pek de geçerli değil. Zira çağdaş araştırmalar, dilin tüm bölgelerinin tatları da algıladığını keşfetti.

Tat tomurcukları, lisanın her bölgesinde bulunur ve her biri tüm temel tatları algılayabilir.

David Pauli Hanig, yaptığı bir çalışmada insan lisanının farklı bölgelerine acı, tatlı, tuzlu ve ekşi örnekler damlatarak tat alma hissiyatının her bölgede de aynı olduğunu keşfetti. Tekrar bir öbür araştırma da Edwin Boring tarafından yürütüldü.

Boring, çalışmasında tat tomurcuklarının damağın üstünde ve boğazda da bulunduğunu gösterdi. Tat sinyalleri, beyne iki farklı kranial hudut aracılığıyla iletilir. Bu sonlar, dilin ön ve arka kısımlarında bulunan tat tomurcuklarından gelen sinyalleri taşıyor.

Dilin makul bölgelerindeki tat tomurcukları fonksiyonsuz hâle getirilse bile, insanlar hâlâ birtakım tatları algılayabiliyor.

Beyinde, tat sinyallerini işleyen nöronlar da muhakkak tat tiplerine hastır. Mesela fareler üzerinde yapılan çalışmalar, her tat için beyinde özel olarak uygun nöronların bulunduğunu göstermiştir. Bu nöronlar, belli bir tada hassasiyetle karşılık verir ve bu sayede tat algımızı oluşturur.

Kısacası, bilinenin bilakis aslında tat tomurcukları lisanın her yerinde bulunuyor ve her biri farklı tatları algılayabiliyor. Tabii bunun yoğunluğu ve sayısı bireyden bireye farklılık gösterebilir, bu da ferdî tat algısında farklılıklara neden oluyor.