Arap Yarımadası’ndaki İnsanların, 7 Bin Yıl Önce Lav Tüpü Mağaralarında Yaşadığı Keşfedildi

Tarih öncesi periyotta Arap Yarımadası’nda insanların yaşadığı biliniyordu lakin haklarında çok fazla bilgi yoktu. Bunun sebebi ise bölgenin kurak olması ve kâfi muhafazanın sağlanamaması nedeniyle organik kalıntıların az olmasıydı. Araştırmacılar da uzun yıllardır güneşten, rüzgardan ve şiddetli sıcaklık değişikliklerinde korunabilecek bir yer arayışındaydılar.

Bu arayış nihayet sonuç vermeye başladı. Suudi Arabistan’daki arkeologlar, insanların 7 bin yıl önce lav tüpü olarak da bilinen mağaralarda yaşadığını keşfetti. Muhtemelen daha öncesinde de yaşamış olabileceklerini de ekledi. Bulgular, 17 Nisan’da PLOS One üzerinden yayımlandı.

Evcilleştirilmiş hayvan ve insan kalıntılarına ulaşıldı

Keşif, “Umm Jirsan” ismi verilen Medine’nin yaklaşık 125 kilometre kuzeyindeki Harrat Khaybar isimli volkanik bölgedeki lav tüpünde yapıldı. Umm Jirsan’ın yatay uzunluk açısından Arap Yarımadası’nın bilinen en büyük lav tüpü mağarası olduğunun altını çizelim.

Mağarayı denetim eden ekip, kumaş modülleri ve işlenmiş ahşap gibi objelere ulaştılar. Ayrıyeten evcilleştirilmiş hayvanların çizimleri ve 9 insan kemiğinden kalıntılar da keşfedildi. Bu bulguların akabinde radyokarbon tarihleme ve lümisenans tarihleme prosedürlerini kullanarak bölgedeki insanların 7 bin yıl önce orada yaşamış olabileceğini, bu tarihin 10 bin yıla kadar çıkabileceğini gözlemlediler.

Kalıntılar, ömür stilleri hakkında da fikir edinmemizi sağlıyor. Evcilleştirilmiş koyun ve keçi kalıntıları ve bu hayvanları tasvir eden kaya fotoğrafları örnek olarak verilebilir. Bu hayvanlar, muhtemelen burada yaşayan insanların hayatta kalmaları için çok çok önemli bir rol oynamışlar.

Uzun süre yaşamadıkları düşünülüyor

*Umm Jirsan mağarası

Ancak araştırmacılar, lav tüpü mağarasının bölgedeki insanlar için kalıcı bir ömür alanı olmadığının da altını çiziyorlar. Tahlile göre mağaralar, muhtemelen hayvancılık yapan bireylerin rotaları üzerinde olan bir yerdi. O zamanki insanlar, lav tüplerini gölgeye erişebilecekleri ve su içebilecekleri süreksiz bir alan olarak kullanmış olabilir.

Nedir bu lav tüpleri?

Volkanik bir olaydan sonra akan lavların yüzeyleri zamanla soğuyarak sertleşiyor. Fakat altta kalan lavlar akmaya devam ediyor. Donmuş bir ırmak gibi düşünebilirsiniz. Üst kısmı donsa da altta su akışı devam ediyor. İşte alt taraftaki lavın akışı bittiğinde çoklukla tüp şeklinde mağaralar oluşuyor. Bunlara da lav tüpü deniyor.

Lav tüpleri, Arap Yarımadası’nda günümüzde hâlâ insanlar tarafından kullanılıyorlar. Hayvanları bir araya getirmek, su kaynaklarına ulaşmak ya da yalnızca eğlenmek için bile kullanılabiliyorlar. Bunun yanı sıra bilim insanları gelecekte insanlığın Ay’daki lav tüplerinde yaşayabileceğini tahmin ediyor.