Bennu asteroidine dokunan uzay aracı OSIRIS-REx, beklenmedik yüzey sebebiyle gömülme tehlikesi atlatmış

Ekim 2020’de, küçük bir uzay aracı, bir asteroidin bir modülünü Dünya’ya getirmek için kısa vadeli bir temasa geçti. Bu olaydan yaklaşık iki yıl sonra, bilim insanları, OSIRIS-REx uzay aracının temas mühletinin biraz daha uzatılmış olması durumunda, asteroidin içine batacağını öğrendi.

Asteroit Bennu, bilim insanlarının tahmin ettiğii bir yapıya sahip değildi. Bennu, katı, uçan bir kayadan fazla, birbirine güçlü bir şekilde bağlı olmayan ve yüzeyinde çok fazla boşluk yaratan küçük, çakıl parçacıklardan oluşuyordu. NASA’nın yeni bir açıklamasına göre asteroit, bir plastik top havuzuna epey benziyordu.

OSIRIS-REx’in baş araştırmacısı ve bulguları daha ayrıntılı bir şekilde anlatan yakın tarihli bir makalenin başyazarı Dante Lauretta, “Asteroidin yüzeyiyle ilgili beklentilerimiz tamamen yanlıştı” dedi.

OSIRIS-REx, Aralık 2018’de Bennu’dan bir örnek alma ve tahlil için Dünya’ya taşıma misyonuyla asteroide ulaştı. Uzay aracı, Ekim 2020’de Bennu ile temasa geçerek asteroidin bir modülünü alma amacıyla robot kolunu uzattı. OSIRIS-REx daha sonra derhal iticilerini ateşleyerek Bennu’dan uzaklaşmaya başladı. Uzay aracının örnekleme başı, geri çekilmeden önce yaklaşık 6 saniye boyunca Bennu’nun yüzeyine dokundu. OSIRIS-REx, asteroit üzerindeki toz ve çakılları havalandırırken bir miktar materyal yakalamayı başardı.

Bu kısa temas, Bennu üzerinde epeyce büyük tesir bıraktı ve kaotik bir çakıl patlaması ve 8 metre genişliğinde bir krater ile sonuçlandı. Lauretta, “Laboratuvarda numune alma prosedürünü her test ettiğimizde, epeyce zorlandık” dedi. Fakat gerçek numune alımından gelen görüntüleri inceledikten sonra bilim insanları bu sorunun sebebini öğrendi.

İniş alanının öncesi ve sonrası imajlarında görülen enkaz hacmini tahlil ettikten sonra, NASA tarafından yapılan açıklamada bilim insanları, OSIRIS-REx’in asteroide dokunmaktan, “bir kişinin bir French-press demlik pistonunu bastırırken hissedeceği kadar dirençle karşı karşıya kaldığını” öğrendi. Yani uzay aracı, kayalık bir cisme inişten kesinlikle beklenmeyecek bir şekilde çok az dirençle karşılaştı.

OSIRIS-REx bilim ekibinin bir üyesi ve Bennu’nun kompozisyonu üzerine ikinci bir makalenin başyazarı Kevin Walsh yaptığı açıklamada “Bennu tamamen dolu olsaydı, bu neredeyse katı kaya manasına gelirdi, fakat yüzeyde çok fazla boşluk bulduk” dedi.

OSIRIS-REx asteroide ilk ulaştığında, Bennu’nun yakın çekim görüntüleri, yüzeyinin tahmin edilen pürüzsüz kumlu yüzey yerine kaya kesimleri ile dolu olduğunu gösterdi.