Bir fil hakkında görülen en enteresan davada karar verildi: “Bir fil, yasal olarak bir kişi değildir”

Happy (Mutlu), Asya’da yabanî tabiatta doğan ve 1 yaşındayken yakalanıp Amerika Birleşik Devletleri’ne getirilen 51 yaşında bir Asya fili. 1977’den beri Bronx Hayvanat Bahçesi’nde yaşıyor ve şimdi kendi başına dört dönümlük bir alanda bulunuyor.

Pek çok insan Happy’nin Hayvanat Bahçesi’nde olması gerektiği konusunda hemfikir değil. Hatta, 90 farklı ülkeden 1,4 milyon insan, Bronx Hayvanat Bahçesi’nin hücre hapsine son vermesi ve onu bir fil barınağına serbest bırakması için bir Change.org dilekçesi imzaladı. Bu sığınaklar, fillerin daha doğal bir ortamda diğer fillerle özgürce dolaşmasına izin veriyor. İnsanlar gibi fillerin de küçük ve izole alanlarda yaşarken duygusal ve fizikî meseleler yaşayabileceği biliniyor.

Bu dilekçenin yanı sıra, #FreeHappy hashtag’i kullanılarak büyük bir kampanya da söz konusu.

Mevcut hayvan refahı maddelerine göre, bir fili küçük bir standa hapsetmek kabul edilebilir bir durum. Lakin Happy diğer hayvanlardan biraz farklı. Yapılan deneyler ve araştırmalar, Happy’nin 2005’teki ayna testiyle öz farkındalığı gösterebildiğini buldu. Bu test, büyük bir aynaya bakarken alnındaki beyaz “X” işaretine tekrar tekrar dokunmasını içeriyordu.

Nonhuman Rights Project (İnsan Olmayanların Hakları Projesi) tarafından bu durum, Happy’nin tutsaklığının yasallığını belirlemek ismine yapılan habeas corpus hakları duruşmasında mahkemelere sunduğu delillerin bir kesimiydi. Habeas corpus hakları, insanların herhangi bir yasadışı sınırlamaya karşı çıkmasının bir yolu olarak tanımlanabilir.

Proje’nin avukatı Monica Miller, Mayıs ayında Associated Press’e verdiği demeçte, “(Happy) seçimlerini uygulamak ve kiminle olmak istediğine, nereye gideceğine, ne yapacağına ve ne yiyeceğine karar vermekle ilgileniyor” dedi ve ekledi: “Hayvanat bahçesi onun bu seçimlerden herhangi birini kendisinin yapmasını engelliyor.“

Bronx Hayvanat Bahçesi, İnsan Olmayanların Hakları Projesi’ne katılmıyor ve onun iyi bakılan ve hürmet duyulan bir fil olduğunu, yasadışı bir şekilde mahpusa atılmamış yahut bir insan olmadığını söylüyor. Bu hafta mahkeme gayretinin sonucunda, New York Temyiz Mahkemesi 5-2’lik bir kararla bu davayı reddeti ve kendisinin yasadışı gözaltına alınan bir “kişi” olmadığını söyledi.

Mahkeme kararında, “Fillerin uygun ihtimamı ve şefkati hak eden akıllı varlıklar olduğuna kimse itiraz edemez” denildi. Fakat “emsalimizde ya da aslında öteki herhangi bir eyalet ya da federal mahkemede bulunan hiçbir şey, habeas corpus buyruğunun insan olmayan hayvanlara uygulanabilir olduğu ya da olması gerektiği fikrine destek sağlamaz” açıklaması yapıldı

Ancak karara karşı kimi görüşler de var ve Yargıç Jenny Rivera şunları söyledi: “Yaldızlı bir kafes hala kafestir. Happy, onurlu bir yaratık olabilir, ama onun tutsaklığının onurlu bir yanı yok.“