Bir Vakitler Dinozor Avlayan 9 Tehlikeli Hayvan

Fen Bilgisi dersinde öğrendiğimiz ”besin zinciri” konusunu hepimiz hatırlıyoruzdur. Hatta birçoğumuzun gözünde; otla beslenen bir çekirge, çekirgeyi yiyen bir fare, yılan ve atmacayla devam eden bir döngü canlanmıştır.

Bu besin zinciri sayesinde doğanın istikrarının korunduğunu biliyoruz. Pekala ya çok eski çağlarda yaşayan, yaklaşık 30 ton yükünde devasa canlıları yani dinozorları yiyerek hayatta kalan hayvanları incelemeye ne dersiniz?

Dev uçan sürüngen: Quetzalcoatlus

Kanat açıklığının 11 metreye çıkabildiği, yaklaşık 250 kilogram yükündeki Quetzalcoatlus’un uzunluğunun en az 3 metre olduğu tahmin ediliyor. Kuzey Amerika’da yaşadıkları düşünülen Quetzalcoatlus, hakkında çok şey bildiğimiz Alamosaurus cins dinozorlarla besleniyorlar. Bunu nerden biliyoruz?

Bu uçan sürüngenlerin fosilleri inceleyen paleontologlar, Alamosaurus kemik kalıntılarına rastlamıştı. Elbette Quelzalcoatlus, en büyüklerinin 26 metre ve yaklaşık 40 ton olduğu düşünülen bu dinozor tipinin yetişkinlerine yaklaşmadan yavrularını hedeflerler ve onlarla beslenirlerdi.

Devasa dinozorları taktikleriyle avlayan timsah: Deinosuchus

Quetzalcoatlusi Kuzey Amerika’da yaşadığı bilinen ve öğünlerini dinozorlardan karşılayan Deinosuchus, 7-10 metre uzunluğuna sahip ve yaklaşık 8 ton tartısında bir timsahtı. Ördek gagasına benzeyen gagalara sahip dinozorların fosillerinde diş izleriyle karşılaşılan Deinosuchus, kendinden çok daha büyük ve ağır dinozorları bile avlayabiliyordu. Pekifakat nasıl?

Son derece güçlü dinozorlar olduğunu bildiğimiz yetişkin Albertosaurus ve Appalachiosaurus’u yani avını sinsice suya çekerek tabiattaki gücünü kanıtlardı. Deionosuchus’un hedef olarak gördüğü dinozorları suya çekmenin bir yolunu bulup onları boğarak öldürdükleri tahmin ediliyor.

Adeta bir canavar gibi görülen dev timsah: Sarcosuchus

Erken Kretase Dönemi’nde yaşayan Sarcosuchus, 12 metre uzunluğuna kadar çıkabilen ve yaklaşık 8 ton yükünde bir timsah tipidir.  Edinburg Üniversitesinde çalışmalarına devam eden paleontolog Dr. Mark Young, Sarcosuchus’un, Deinosuchus ile boyut konusunda kapışabileceğini, dar ve uzun ağız yapısıyla günümüzdeki timsahların avlanma biçimlerinden farklı tekniklerle avlandıklarını belirtti.

Beslenme konusunda pek de seçici olmayandevasa boyutlardaki tehlikeli timsahların, öğünlerinin bir kısmını yaşadıkları bölgedeki dinozorlardan karşıladığı düşünülüyor. Ayrıyeten Sarcosuchus’un şimdiki Afrika ve Güney Amerika bölgelerinde yaşamını sürdürdüğüne dair bulgular mevcut.

Dinozorla beslenen köpekbalığı: Cretoxyrhina

Geç Kretase döneminde yaşayan, uzunluğu 8 metreye kadar çıkabilen ve yaklaşık 5 ton tartısındaki Cretoxyrhina, daha çok Ginsu köpekbalığı olarak bilinir. 2005 yılında keşfedilmiş ördek gagalı bir dinozorun kemik kalıntılarında bir köpek balığının diş izlerine rastlanmıştı.

Var olan en büyük köpekbalıklarının bunu yapmış olabileceği düşünülse de durum pek de tahmin edildiği gibi değildi. Dinozordaki diş izleri bu köpekbalığıyla eşleşmemişti. Yapılan daha ayrıntılı araştırmalar sonucunda bu izlerin başrolümüz olan Cretoxyrhina’ya ait olduğu ortaya çıktı.

Jurassic World izleyenlerinhatırlayacağı su sürüngeni: Mosazor

Bundan 82-66 milyon yıl öncesinde yani Geç Kretase döneminde yaşamış ve jenerasyonu tükenmiş su sürüngeni Mosazor, elbette Jurassic World’de göründüğünden yaklaşık 10 kat daha küçük boyutlarda.

Sel, fırtına, göç gibi olağanüstü durumlarda suya düşen dinozorları avlayan bu sürüngen, genellikle suyun yüzeyine yakın yerlerde dolaşırdı. Bu davranışın nedeni ise Mosazor’un, kendilerinden çok daha büyük deniz canlıları olan Tylosaurus ve Prognathodon ile aralarında yaşanan çekişmeden sıyrılmaktı.

Ağırlığı sadece 5 kilogram olan yırtıcı göğüslü: Didelphodon

Misaki Ouchida

Sıradaki canlı tipi, hiç de sandığınızi devasa bir boyuta ve tartıya sahip değil. Didelphodon’un kafatasının azamî uzunluğu 12,21 santimetre. Evet, yanlış duymadınız, bir kalemden bile daha kısa!

Büyüklüğün son derece çok önemli olduğu tarih öncesi devirde, Didelphodon’un boyutu son derece küçükken onu dinozorları avlayabilecek duruma getiren nedir sizce? Karınlarını dinozorlarla doyuran bu yırtıcı memelilerin kafatası incelediğinde ve tahlilleri yapıldığında şaşırtan derecede yüksek bir ısırma kuvveti olduğu keşfedildi.

Kediden sadece biraz daha büyük olan göğüslü: Repenomamus

Geç Kretase Dönemi’nden biraz daha eskilere gidelim. Mesela günümüzden yaklaşık 123 milyon öncesine. Ortalama bir porsuk büyüklüğünde olan Repenomamus, mükemmel avlanma yeteneği sayesinde, av olmaktan kurtulup değil avcı pozisyonuna gelmişti.

Çin’de fosilleri bulunan yavru bir dinozorun üzerinde Repenomamus’a ait kalıntılara rastlandı. Elbette bu net bir sonuca ulaşmak için kâfi bir bulgu değil. Tahminen de dinozor öldükten sonra bu tehlikeli memeliye denk gelmişti. Lakin avlanma konusunda son derece yetenekli olan Repenomamus’un dinozor yiyerek hayatta kaldıkları öngörülüyor.

Dinozor yumurtalarının azılı düşmanı: Sanajeh

Aslına bakarsanız çok ihtişamlı bir büyüklüğe sahip olmayan Sanajeh’in uzunluğu sadece 3 metreydi. Pekala ya bu zararsız görünen yılan, epey ağır ve büyük olan dinozorları nasıl avlıyordu? Karşılık çok da karmaşık değil, elbette dinozorlar şimdi büyüyemeden!

Dinozorların yumurtalarını bıraktığı alanları keşfettikten sonra yumurtaları mideye indirdikleri ya da yumurtaların kuluçka periyotları bitene kadar pusu kurarak bekledikleri biliniyor. Paleontologların bulduğu bir dinozor yumurtası fosilinin etrafına dolanmış bir Sanajeh de bu iddiaları doğrular nitelikte.

Kaleyi içten fetheden solucan: Tenya

Tehlike çoğu zaman dışardan gelmediği gibi dinozorları içerden yiyip bitiren canlılar da vardı. İşte bunlardan biri olan Tenya, günümüzde hala varlığını sürdüren nadir canlı çeşitlerinden biri.

Etçil dinozorların fosilleşmiş bağırsakları incelendiğinde, trematod ve nematod dışında bir de tenyaların varlığına rastlanmıştı. Besinlerini dinozorlardan karşıladıklarını bildiğimiz tenyaların, bağırsaklarına yerleştiği dinozorların ölmesine neden olup olmadığı ise hala net değil.

Cinsi, boyutu yahut yükü çok önemli olmaksızın, av yetenekleri son derece gelişmiş, dinozorlarla beslenen bu 9 tehlikeli hayvandan sizi en çok şaşırtan hangisi oldu?