Dünya Savaşlarının patlamamış bombaları, canımızı yakmak için pusuda bekliyor

Bilim insanlarının varsayımlarına göre, atıldığı yere saplanmışfakat patlamamış, milyonlarca ton yükünde bomba var. Geçmişte silah sanayisinin bomba üretiminin çok da başarılı olmadığını tahmin edebilirsiniz. Her gün havalanan binlerce savaş uçağından yeryüzüne bırakılan, on binlerce tanktan, on binlerce toptan atılan milyonlarca bombanın küçük bir yüzdesi bile patlamamış olsa, şimdi hayat alanlarımızın bâtın köşelerinde kendini saklayan sayısız bomba bulunuyor demektir, ki bilhassa İkinci Dünya Savaşı’nda bombalarla yerle bir edilen Avrupa kentlerinde bugün kırsal bölgelerde, ırmak yataklarında, inşaat kazılarında yahut kanalizasyon kanallarında patlamamış bombalar bulmak hiç sürpriz olmuyor.

Görünmeyen tehlike: Amatol

Ancak bu sıkıntıda büyük bir sorun daha var. Bu bombalardaki madde olan Amatol, TNT ve amonyum nitrat karışımından yapılan ve uçak bombaları, mermiler, derinlik bombaları ve deniz mayınları da dahil olmak üzere Birinci ve İkinci Dünya Savaşları için üretilen birçok bombada kullanılan epey patlayıcı bir madde.

Saf trinitrotoluen (TNT) ya da Pentaeritritol tetranitrat (PETN) yaygın olarak kullanılan diğer patlayıcılar yaşlandıkça nispeten stabil kalırlar ve bebeklik periyotlarından daha tehlikeli hale gelmezler. Lakin Amatol, belli şartlar altında tutulduğunda zaman geçtikçe darbelere karşı daha hassas hale gelir. Bu da onun sarsıntılar sırasında patlama riskini artırıyor.

Bir dizi deneyde, Norveç’teki Oslo Üniversitesi ve Stavanger Üniversitesi’nden iki bilim insanı, savaş alanlarından toplanan beş Amatol patlayıcı örneği üzerine tartı bıraktı. Bu, bombaların darbeye karşı daha önce fark edilenden çok daha hassas olduğunu ve yaşlandıkça giderek daha uçucu hale geldiğini gösterdi.

Mizaçtaki bu değişim büyük olasılıkla Amatol’ün doğal ortamdaki diğer kimyasallarla tepkiye girme formu nedeniyle meydana geliyor. Bundan Ötürü yakında, bir apartmanın temeline yakın gömülü şekilde duran dev bir bombanın, üzerindeki yoldan bir kamyon geçtiğinde patlamayacağını kimse garanti edemiyor.