Dünyamız evvelden küre değil, “tombik pide dönermiş”

Dünyanın yuvarlak olduğu bilgisi herkesin hafızasında doğal bir bilgi olarak bulunuyor lakin şu anda bilim insanları Dünya’nın evvelce küre olmayabileceğini düşünmeye başladı.

Aslında, bilim insanları Dünya’nın bir Malteser global olmak yerine, ömrünün çok erken devirlerinde bir cins pita ekmeği yahut tombik pide döner gibi, daha düz ve üstten basık bir elips formuna sahip olduğunu düşünüyor.

Bilim insanları daha önce ‘protoplanetlerin’ yani yıldızların etrafında yeni oluşmuş çok genç gezegenlerin, küre şeklinde olacağını varsayıyordu. Bu varsayımı test etmek için Central Lancashire Üniversitesi’nden araştırmacılar, gezegenlerin yıldızların etrafındaki gaz disklerinden nasıl oluşabileceğini simüle ettiler.

Ancak gelişmiş süper bilgisayarlarda yapılan ölçümler ve simülasyonlar ortaya çıkardı ki, yeni oluşan gezegenlerin küre/yuvarlak olmak yerine aslında alttan ve üstten basık bir elips formunda olabileceği anlaşıldı.

Peki bu türlü bir bilgi, neden bugüne kadar tespit edilemedi? Zira bilim insanları ilk defa simülasyonlarında yeni doğan gezegenlerin 3 boyutlu biçimlerini hesapladılar. Makalenin ortak yazarı Dr. Dimitris Stamatellos şunları söylüyor: ‘Simülasyonda Smarties’e (“bonibon” bir şekerleme markası) epey yassı sferoidler oldukları ortaya çıkınca çok şaşırdık. Uzun vakittir gezegen oluşumu üzerine çalışıyoruz lakin daha önce hiç simülasyonlarda gezegenlerin biçimlerini denetim etmeyi düşünmemiştik. Her zaman global olduklarını varsaymıştık.”

Gözlemleyebildiğimiz gezegenlerin çoğu küre şeklinde yahut en azından küre olmaya çok yakın. Dünya kutuplarından yaklaşık yüzde 0,3 oranında, Jüpiter yaklaşık yüzde 6 oranında ve Satürn yüzde 10 oranında basık. Buna karşın teleskoplarımızın tespit ettiği gezegenlerin hepsi küre formunda.

Peki kozmosta hiç yeni doğan ve pide döner şeklinde gezegen yok mu? Onları neden göremiyoruz? O denli görünüyor ki, bilim insanları artık bu gezegenleri aramaya başlayacaklar. Şayet canlı kanlı bir “pide döner gezegeni” yakalamayı başarırlarsa, gezegen oluşumuna dair tüm bildiklerimiz en baştan yazılacak.