Genel Anestezi Altındayken Uyuyorsak Neden Düş Görmüyoruz?

Hepimiz hayatında en az bir defa genel anestezi altında bulunmuştur yahut en azından etrafımızdaki birilerinin yaşadığı bu tecrübesi dinlemişizdir.

“Uyuyorumfakat duşsuz bir uyku mu bu?” diye merak ettiğiniz oldu mu? Aklımızı kurcalayan, emin olamadığımız bu soruya açıklık getirelim.

Uyku ve anestezi aynı şey mi?

Genel anestezi, çoğu insanın “derin bir uyku” olarak tanımladığı bir tecrübe lakin anestezi aslında doğal uykuyla şey değil.

Uyku, şuur düzeyimizin yavaş yavaş düştüğü bir süreç ve bu sırada beynimiz çeşitli kademelerden geçiyor: hafif uyku, derin uyku ve düş görmemizi sağlayan REM (Rapid Eye Movement) evresi.

Ancak anestezi ile beyin bu doğal süreçleri yaşamaz. Anestezik ilaçlar, beynin belli bölgelerini süreksiz olarak devre dışı bırakıyor ve bu süreçte şuur tamamen kapanıyor.

Yani aslında anestezi sırasında olan şey, beynimizin uyku döngüsüne girmeden “kapatılması.”

Rüya görmeyi sağlayan ne?

Rüya görmek, beynimizin uyku esnasında etkin olduğu belli bir evrede gerçekleşiyor: REM uykusu. Bu evrede beyin dalgaları hızlanıyor, gözlerimiz süratle hareket ediyor ve güya gerçekmiş çeşitli görüntüler, olaylar zihnimizde canlanıyor.

Ancak anestezi sırasında beyin REM evresine ulaşmıyor zira anestezik maddeler beynin bu aktivitesini durduruyor. Beynin düş görmeyi sağlayan bölgeleri bu durumda devre dışı kaldığı için hayaller da olmuyor.

Anestezi sırasında neler oluyor?

Genel anestezi altında, bedenimiz ve beynimiz âdeta “bekleme moduna” alınıyor. Şuurlu fikir süreçleri, hafıza oluşturma ve algılama kapatılıyor. Bu da beynin herhangi bir tecrübe, görüntü yahut his oluşturamaması manasına geliyor.

Basit bir sözle, anestezi altındayken “hiçbir şey” hissetmezsiniz. Bu da düş görmemenizin temel sebebi. Anesteziden sonra çoklukla insanların “sanki hiç zaman geçmemiş” hissetmesi de bu yüzden. Zira şuur kapalı olduğu sürece beyin hiçbir zaman algısı yaratmıyor.

Uyandığınızda neden birdenbire uyanıyorsunuz?

Doğal uykudan uyanırken çoklukla hafif bir geçiş dönemi yaşıyoruz; önce hafif uyku evresine, sonra tam bilince dönüyoruz. Anesteziden uyanma ise tamamen farklı.

Bir düğmeye basılmış aniden şuurunuza geri dönersiniz. Bu da beynin anestezi sırasında belli bir şuur düzeyinde kalmadığını, tam manasıyla “kapatıldığını” gösteriyor.

Beyin, anestezi altındayken uykuya geçişteki doğal süreçlerin hiçbirini yaşamadığı için rüyalar da oluşmuyor.

Rüya gördüm diyenler ne görüyor?

Genel anestezi alan kimi şahıslar bu esnada düş gördüklerini söyleyebiliyor. Bunun üzerine birçok araştırma da mevcut. Ortaya çıkan sonuç ise uyku düşü görünen şeylerin aslında anesteziden düzgünleşme sırasında, hasta sakinleştirildiğinde yahut fizyolojik uyku durumunda olduğu yönünde. Yani görünenler anestezi sırasında olmuyor.

Siz hiç bu türlü bir durumla karşılaştınız mı?

Bu içerikleri de inceleyebilirsiniz: