Ağzınıza mentollü bir şeker ya da sakız attığınızda ağır bir ferahlık ve soğukluk hissi ile karşılaşıyoruz o denli değil mi? Üstelik bu etkiyi sadece mentol gösterebiliyor. Öbür hiçbir madde ya da besinde buna rastlamıyoruz.

Peki mentolün içinde ne var da ağzımızı derin dondurucuya dönüştürüyor? şekilde mentollü kremler de sürüldüğü bölgeye nasıl büyük bir ferahlık veriyor?
İşte mentolün ardındaki o sır perdesi.
Hiçbir yiyecekte görülmeyen serinlik ve ferahlık hissi, ne hikmetse sırf mentollü besinlerde ortaya çıkıyor.

Aslında bunun nedeni, mentolün bedende sıcaklığı algılayan reseptörlerle etkileşime girmesi. İşte bu etkileşim de gerçek bir sıcaklık düşüşü olmasa da insan beynine, soğukluk hissi veren sinyaller gönderiyor.
Öte yandan insan bedeni, çevresel sıcaklık değişimlerini algılamak için birtakım özel reseptörlere sahip. Örneğin bunlardan biri sıcaklığa hassas ve TRPM8 ismi verilen bir reseptör. TRPM8; üst teneffüs yollarında, ciltteki hudut uçlarında, ağız ve burun mukozasında bulunuyor.
Bu reseptör olağan koşullarda düşük sıcaklıkları algılıyor ve beyne soğuk sinyali gönderiyor. ama mentol, bu reseptörleri aktifleştiriyor ve dış ortam sıcaklığı değişmese bile soğukluk hissi oluşmasına sebep oluyor.
Esasen mentolün, bu reseptörü hareket geçirme düzeneği moleküler yapısı ile yakından bağlantılı.

Mentol molekülü ağız yolu ile alındığı durumda, ağız mukozasındaki TRPM8 reseptörlerine bağlanıyor ve onu aktive ediyor. Bu aktivasyon da iyon kanallarının açılmasına imkan sağlıyor. Ek olarak hudut hücreleri, elektriksel sinyaller göndererek beynin soğuk hissini algılamasına sebep oluyor.
Aynı şekilde mentollü bir krem uygulandığında da ciltteki TRPM8 reseptörleri tetikleniyor ve derhal gerisinden serinlik hissi oluşuyor. Ek olarak bu tesir, hepimizin bildiğii tıbbi uygulamalarda da kullanılıyor.
Mesela mentollü kremler verdiklerikleri soğukluk hissi sebebiyle kas ağrılarını hafifletiyor ve zaman zaman kan akışını hızlandırarak rahatlatıcı bir tesir sunuyor. Ek olarak bilim insanları, iltihaplanma ve kronik ağrı rahatsızlıkların tedavisinde TRPM8 reseptörlerini merkeze alan ilaçlar üzerinde çalışmalarını sürdürüyor.
Kısaca mentolün ferahlık ve soğukluk hissiyatı vermesinin sebebi insan vücudundaki TRPM8 reseptörleri ile bağlantılı. Oldukça tuhaf hissettiriyor o denli değil mi?