İlk bakışta pek mümkünmüş gibi görünen bu fikrin çeşitli varyasyonları da bulunuyor. Genel olarak elimizdeki malzemeler; bir araç ve onun …

İlk bakışta pek mümkünmüş gibi görünen bu fikrin çeşitli varyasyonları da bulunuyor. Genel olarak elimizdeki malzemeler; bir araç ve onun üzerinde bulunan bir vinç, aracın önünde bulunan bir metal ve vince bağlı bir mıknatıs.
Mevzuyu bir bilene sorduk ve Makine Mühendisi Fatih İnal bize bu niyetin gerçekte mümkün olup olamayacağını herkesin anlayacağı bir lisanla anlattı.
Mıknatıs, metali çekme kuvveti uygulayarak akaryakıt yahut elektrik gerekmeksizin aracın yol almasını mümkün kılabilir mi?

Bilhassa de akaryakıt fiyatları cep yakıyorken…
“Neden mümkün olmasın ki?” demek istiyor olabilirsiniz fakat ne yazık ki mümkün değil!
Zira fiziğin temel maddeleri bunu imkansız kılıyor. Bir aracın, kendisine bağlı bir mıknatıs ile hareket ettirilemeyeceği, Newton’un birinci hareket yasası ile açıklanabilmektedir. İkinci ve üçüncü hareket kanunları da bu açıklamayı destekleyen argümanlara sahiptir.
Bu 3 hareket yasasının her biri şu şekilde tanımlanır:
1. Yasa: Bir cisim, üzerine dengelenmemiş bir dış kuvvet tesir etmedikçe hareket durumunu korur.
2. Yasa: Bir cismin kütlesi ile ivmesinin çarpımı ona tesir eden net kuvvete eşittir.
3. Yasa: Her tesire karşılık, eşit büyüklükte, benzer doğrultuda zıt istikametli bir tepki vardır.
Şimdi birinci hareket yasasını örneklerle değerlendirelim:

Bir kaykay üzerindeyken, ayağınız ile tabana bir kuvvet uygulamadan hareket edemezsiniz. Arabanız çalışmadığı zaman, arabanın içinde otururken değil de, inip gerisinden kuvvet uygulayarak ilerletirsiniz o denli değil mi? Zira bir cisme lakin dışarıdan bir tesir uygularsanız onun hareket durumunda bir değişikliğe neden olabilirsiniz.
Mıknatıs ile aracı hareket ettirmek aslında dışarıdan bir kuvvet uygulanıyor gözükmesine sebep olsa da bu noktada ikinci ve üçüncü hareket kanunları yardımımıza koşuyor.

Bir aracın önüne bağlanan mıknatıs, aracın önündeki metali kendisine doğru çekeceği doğrudur. Fakat benzer vakitte bu çekim kuvvetinden doğan zıt istikametteki tepki kuvvetini de kendisini araca bağlayan modüller üzerinden araca iletecektir.
Yani mıknatıs, aracı aynı anda hem çekecek hem de itecektir. Bu durumda aracın üzerinde dengelenmemiş bir dış kuvvet oluşmamış, cisme tesir eden net kuvvet iki eşit ve zıt kuvvet ile sönümlenmiştir.
Münasebetiyle, araç kendisine bağlı olan mıknatıs nedeniyle hareket durumunu değiştirmeyecektir. Şayet duruyorsa durmaya, hareket ediyorsa hareketi muhafazaya devam edecektir (Mıknatısın uygulayacağı manyetik kuvvet dışındaki tüm tesirler yok sayılmıştır).