Sıcaklık neredeyse 500 dereceye ulaşıyor: Venüs’e insan göndermek ne kadar mümkün , imkansız mı?

Genellikle Dünya’nın “kötü ikizi” olarak isimlendirilen Venüs, Güneş’e daha yakın olması nedeniyle kendi gezegenimizden epeyce farklı bir şekilde gelişti. Isının tamamen hapsolduğu manasına gelen “kaçak” bir sera tesirine, karbon dioksit açısından varlıklı kalın bir atmosfere, kurşunu eritecek kadar sıcak bir yüzeye sahip ve manyetik alanı yok.

Birkaç mürettebatsız bilimsel görev, önümüzdeki on yılda bunun nasıl ve neden olduğunu inceleyecek. Ancak şu anda birtakım bilim insanları, bir uçuş için oraya mürettebatlı bir görev de göndermek istiyor ve bunun iyi bir fikir olup olmadığı tartışılıyor. ama pek çok uzmana göre bu hiç de iyi bir fikir değil.

Venüs’e gitmek neden çok zor?

Dünya’dan biraz daha küçük bir çapa sahip olan Venüs, Güneş’e daha yakın bir yörüngede dönüyor. Bu, yüzeydeki herhangi bir suyun oluşumundan kısa bir süre sonra buharlaşmış olarak sera tesirini başlatacağı manasına geliyor. Erken ve daima volkanik patlamalar, lav ovaları yarattı ve atmosferdeki karbondioksiti artırdı. Sıcaklığı Dünya’dan yalnızca biraz daha yüksek olarak başlamış olsa da, şu anki yüksek pahası olan 475 °C’ye çıkaran kaçak sera tesirini başlattı.

Venüs yılı (225 gün) bizimkinden daha kısa olsa da, dönüşü çok yavaş (243 gün) ve “geriye doğru”, yani Dünya’nın aykırısı yönde. Yavaş dönüş, daima bir atmosfer kaybına neden olan manyetik alan eksikliği ile ilgili olarak görülüyor ve Venüs’ün atmosferi, gezegenin kendisinden daha süratli “süper dönüş” yapıyor. Birçok görevden alınan görüntüler, sülfürik asit damlacıklarından oluşan V biçimindeki bulut modellerini gösteriyor.

Venüs’e gitme fikri nasıl ortaya çıktı?

Zorlu şartlara karşın, birtakım bilim insanları Venüs’ün bulutlarının kimi irtifalarda yaşanabilir şartlar barındırabileceğini tahmin ediyor. Venüs’ün bulutlarında, Dünya’daki mikroplar tarafından daima olarak üretildiği için potansiyel bir hayat belirtisi olan fosfini açıkça gösteren son ölçümler büyük bir tartışma yarattı. Bu yüzden, nereden geldiğini bulmak için daha fazla ölçüme ve araştırmaya muhtaçlığımız var.

Venüs hakkında bildiklerimiz geçmişteki birkaç farklı keşif aracından geliyor. Örneğin 1970-82’de, Sovyet Venera 7-14 probları Venüs’ün zorlu yüzeyine iniş yapmayı, iki saate kadar hayatta kalmayı ve datalarını ve fotoğraflarını geri göndermeyi başardı. Fakat Venüs’ün Dünya’ya göre bu kadar farklı bir şekilde nasıl geliştiği sorusu hâlâ varlığını koruyor. Bu sorular, vakitte diğer yıldızların etrafında dönen gezegenlerin hangilerinde ömür belirtileri olabileceğini anlamamıza da yardımcı olabilir.

Önümüzdeki on yıl içerisinde Venüs bilim insanları için çok faal bir dönem başlıyor. NASA, 2021 yılında seçtiği iki görev olan Veritas ve DaVinci+’ın 2028-2030 yıllarında fırlatılmasına karar verdi. Avrupa Uzay Ajansı, 2030’un başlarında EnVision misyonunun fırlatılmasını planlıyor. Bunlar tamamen tamamlayıcı sorumluluklar olacak ve Venüs’ün ortamı ve evrimi hakkında bize daha fazla bilgi sunmayı hedefleyen insansız sorumluluklar olarak öne çıkıyor.

Veritas, Venüs’ün yüzeyini haritlayarak jeolojik geçmişi, kaya bileşenleri ve erken suyun ehemmiyetini belirlemeye çalışacak. DaVinci+, bir yörünge aracı içerecek ve küçük bir prob atmosferde alçalarak atmosferinin yapısını ölçecek, gezegenin oluşumunu ve evrimini inceleyecek ve geçmişte bir okyanusa sahip olup olmadığına bakacak. EnVision, gezegenin yüzeyini, yüzey altını ve atmosferik iz gazlarını inceleyecek. Yüzeyi geçmişte başarılandan daha iyi bir şekilde haritalamak için radar kullanacak.

Hindistan da Shukrayaan-1 isminde bir insansız görev planlıyor ve Rusya, Venera-D isimli bir görev öneriyor.

İnsanlı görev fikrinin geçmişi

Venüs’ün yakınından geçecek beşerli bir görev fikri 1060’ların sonlarında da önerilmişti ve insanları gezegenin etrafında döndürmek için bir Apollo kapsülünü kullanmayı içeriyordu. Lakin bu fikir, Apollo bittiği sırada sonlandırılmıştı. Şimdi, Artemis projesinin bir defa daha Ay’a beşerli görev maksadını taşıması ile birlikte diğer beşerli görev fikirleri tekrar gün yüzüne çıkıyor ve Venüs’e beşerli görev fikri de bu tekliflerin arasında yer alıyor.

Bu görev için fikir, Venüs’ün etrafında döndükten sonra Dünya’ya geri dönecek beşerli bir uzay aracı göndermeyi öneriyor. Buna aynı bir görev, bilim insanlarının, irtibatta önemli bir gecikme olan beşerli derin uzay vazifelerinde kullanabilecekleri teknikleri test etmelerine fırsat tanıyacaktır. Bu yüzden buna aynı bir görev, Mars misyonları gelecekteki daha karmaşık beşerli misyonlara hazırlanmamıza yardımcı olabilir. Fakat Venüs’te şartlar çok zorlu olduğu için mürettebat gezegene iniş ve gerçek bir atmosfer incelemesi yapamayacak.

Bu görevi öneren araştırmacılar, benzeyenzamanda Venüs’ün yerçekimini Mars’a gidecek bir aracın yolunu değiştirmek ve direkt olarak Dünya’dan Mars’a gitmeye göre mümkün olarak zaman ve enerji kurtarmak için kullanabileceğimizi de öneriyor. Bunun sebebi, direkt olarak Mars’a giden bir vazifede iki gezegenin yörüngesinin hizalanmasını beklememizin gerekmesi. Öteki bir deyişle, hem gidiş yolunda hem de dönüş yolunda doğru fırlatma anını beklememiz gerekiyor. Fakat Mars’a gidecek bir görev aslında çok karmaşık olacağından ötürü, beklememiz gerekse bile direkt olarak gitmemiz, dizaynları kolay tutmamıza yardımcı oluyor.

Ayrıca Venüs’e gönderilecek beşerli bir görev, yalnızca birkaç saat boyunca gezegenin etrafında durabileceği ve araştırmalara faal bir katkıda bulunamayacağı için, üstte bahsedilen avantajların dışında misyonun kendisine bir katkıda bulunmadan görev masraflarını arttıracaktır.