Uzaylılar Dünya ile temas kurmaya mı çalışıyor? Beş yeni FRB tespit edildi…

Gizemli astronomik olayların arasındaki tahminen de en heyecan vericilerden biri, hızlı radyo patlamaları ya da FRB’ler olabilir. Elektromanyetik spektrumun radyo bandında yer alan bu garip ışık parlamaları, uzaydan gelir ve rastgele olarak ortaya çıkar.

Bunların kaynaklarının muhtemelen karadelikler, nötron yıldızları ve hatta uzaylılar olabileceği düşünülüyor ve iz bırakmadan kaybolmadan önce bir milisaniyeden daha kısa bir süre ile birkaç saniye arasında varlıklarını koruyorlar.

Şimdi araştırmacılar, Hollanda’daki Westerbork Sentez Radyo Teleskopu’ndaki güncelleme sayesinde beş yeni FRB tespit ettiklerini duyurdular. Bu FRB’lerden üçü, uzayda seyahat ederek Dünya’ya yaklaşırken, yaklaşık 2,73 milyon ışık yılı uzaklıkta bulunan sarmal gökada (galaksi) komşumuz Üçgen Gökadası’nı (Triangulum Galaxy ya da Messier 33 olarak da bilinir) delerek geçti.

Yeni FRB’ler 2019’da tespit edildi, lakin kısa bir süre önce Amsterdam Üniversitesi’nde Joeri van Leeuwen liderliğindeki uluslararası bir grubun yayınladığı makalede detaylandırıldılar. Makalede, “hızlı radyo patlamaları (FRB’ler), eşsiz enerjik emisyon düzenekleriyle güçlendirilmelidir” diyor ve ekliyor: “Şu anda yayınlanmış olan yaklaşık 100 örnek için çok önemli bir ek olan beş yeni FRB keşfettik.”

FRB nedir, neden oluşur?

FRB’ler radyo dalgalarıdır, bu nedenle insan gözüyle görülemezler, fakat az değildirler. Gökyüzünün her yerinden geliyor olmalarına karşın, neden ve nasıl ortaya çıkarak yayıldıkları çok az anlaşıldığından ötürü yıllardır araştırmacıları şaşırtmayı başarıyor.

Nötron yıldızları tarafından yayılmaları mümkün olabilir. Fakat birtakım bilim insanları, akıllı varlıklar tarafından yaratılan yapay sinyaller olabileceklerini de öne sürdü. 2017 yılında Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’ndeki bir ekip, yıldızlararası sondalara güç sağlayan uzak uzaylı vericilerinden gelebileceklerini söyledi. Enstitüden Profesör Avi Loeb, o sırada bu sinyallerin yapay bir kaynağının olabileceğinin düşünmeye değer olduğunu söyledi.

Tek bir FRB patlaması, tüm dünya nüfusunun yıllık enerji tüketiminin 10 trilyon katını içerir. Bu parlamalar o kadar güçlüdür ki, radyo teleskopları onları dört milyardan fazla ışıkyılı uzaklıktan tespit edebilir. Lakin bir sonraki patlamanın gökyüzünde nerede gerçekleşeceğini bilmek mümkün olmadığı için FRB’leri incelemek zordur. Ayrıyeten, geçtiğimiz yıl bulunan ve ortalamadan 1.000 kat daha uzun bir şekilde üç saniye süren örnekler bulunsa da, bu patlamaların her biri tipik olarak sadece bir milisaniye sürer. Bu nedenle uzmanlar, bu süreksiz radyo dalgalarını her an tespit edebilmek için dünya çapında konuşlanmış kara tabanlı teleskoplara güvenirler.

Westerbork’taki radyo teleskop dizisi

Gökbilimciler, Westerbork’taki radyo teleskop dizisini Apertif Radio Transient System (ARTS) isimli yeni bir süper bilgisayarla güncellediler. İkinci Dünya Savaşı’ndaki eski Nazi tecrit kampının bulunduğu yere inşa edilen Westerbork, her biri 25 metre çapında 14 çanak içeriyor. ARTS süper bilgisayarı artık 12 Westerbork çanak anteninden gelen görüntüleri daima olarak birleştirerek devasa bir görüş alanı üzerinde keskin bir fotoğraf oluşturuyor.

Geçmişte, radyo teleskopları bir FRB’nin nerede meydana geldiğini sırf yaklaşık olarak belirtebiliyordu, lakin ARTS artık uzmanların bir FRB’nin tam yerini doğru bir şekilde belirtmesine fırsat tanıyor.

FRB’lerin Dünya’ya ulaşma yolunda diğer gökadaları delip geçtiği ve bu gökadalardaki olağanda çoğunlukla görünmez olan elektronların parlamaları bozduğu biliniyor.

Araştırmacılar, beş FRB’nin uzayda seyahat ederken, üçünün M33 olarak da bilinen Triangulum gökadasının halesini “iyice deldiğini” buldular. Akabinde, M33’e yakın çok daha büyük Andromeda gökadasının (M31) halesiyle ve son olarak kendi Samanyolu’muzun halesiyle ve diskiyle karşılaştılar.

Keskin yeni manzaralardan, gökbilimciler ilk defa Triangulum’daki azamî görünmez atom sayısını tahmin edebildiler. Ekip şu anda FRB’lerin nasıl ve neden bu kadar parlak hale geldiği ve gizemli kökenleri hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyor.

Çalışma Astronomy & Astrophysics mecmuasında yayınlandı.