Yıldızların Çoğu Beyaz mıdır? Yoksa Gözlerimiz Bize Oyun mu Oynuyor?

Yıldızlar hayli parlak ve bembeyaz rengiyle bizi âdeta büyüler. Ancak hepsinin benzer renk olması ne kadar mantıklı?

Gelin, yıldızların hakikaten beyaz mı olduğuna yoksa bize mi o denli gözüktüne bakalım.

Çevremizdeki objeler, gökkuşağındaki kırmızıdan mora kadar her renktedir.

Herhangi bir objeyi büyük bir teleskopla görürsek yahut onu fotoğraflarsak, bu renkleri görmek için kâfi ışığı toplamış oluruz. Teleskop ya da bir kameradan mahrum olduğumuzda ise objeleri, beyazın tonları olarak görürüz.

Bu renk değişiminin sebebi, objelerle değil gözlerimizle bağlantılıdır. Renkler, beyazın tonlarına dönüşür zira gözlerimiz, iki farklı görsel sistem içerir. Bunlardan birincisi koni biçimli hücrelerden oluşan renk hassas sistem, ikincisi ise çubuk biçimli hücrelerden oluşan monokrom sistemdir.

Koniler; yeşil, mavi ve kırmızı olmak üzere ışığa en hassas olan üç pigmenti içerir.

Ayrıca koniler, fovea ismi verilen merkezi bir bölgede ağırlaşır ve epeyce keskin odaklanma yeteneklerine sahiptir. Çubuk biçimli hücreler de rodopsin ismi verilen tek bir pigment içerir ve foveayı çevreler.

Böylece bir imgeyi, koniler kadar keskin bir şekilde odaklayamazlar. Lakin çubuk biçimli hücrelerin koni biçimli hücrelere göre çok önemli bir avantajı vardır. Onlar çalışmaları için renk ışığı yoğunluğunun sırf dörtte birine ihtiyaç duyarlar.

Gözlerimiz elbette yeşil ve mavi ışığa hassastır beynimiz, çubuk biçimli hücrelerdeki tüm ışık duyumlarını beyaz bir gölgeye çevirir. 

Az ışıkta görmemize yardımcı olan mor renkli bir pigment olarak bilinen rodopsin ise renk hassas pigmentlerin bilakis ağır ışıkta beyazlaşır. Gün boyunca loş ışık sistemi, tesirli bir şekilde devre dışı kalır.

Karanlık arttıkça rodopsin, renk pigmentleri loş ışığa tepki vermeyi bırakmaya başladığında hassaslığını yeniden kazanır. Özetle cismin rengi şayet gereğince parlaksa fotoğrafta gördüğünüz renktir. Aksi takdirde beyazın bir tonui görünecektir. 

Yani gördüğünüz yıldızlar beyaz renkli olmasa da gözleriniz tüm bu sebeplerden ötürü onları beyaz görmeye meyillidir.